Urząd Miejski w Gniewkowie

Strategia rozwoju zobacz archiwum »

Strategia Rozwoju Gminy Gniewkowo na lata 2007-2013

Spis treści

WPROWADZENIE 2
I.ANALIZA STRATEGICZNA 3
1.Analiza potencjału strategicznego gminy 3
1.1.Gmina i społeczność lokalna 3
1.1.1.Środowisko naturalne 5
1.1.2.Mieszkańcy i problemy społeczne 9
1.1.3.Infrastruktura społeczna 17
1.1.3.1.Ochrona zdrowia 17
1.1.3.2.Edukacja,kultura,sport 17
1.1.3.3.Obiekty dziedzictwa kulturowego 19
1.1.4.Infrastruktura techniczna 21
1.1.4.1.Zaopatrzenie w energię 21
1.1.4.2.Zaopatrzenie w wodę 22
1.1.4.3.Usuwanie ścieków 22
1.1.4.4.Gospodarka odpadami stałymi 23
1.1.4.5.Telekomunikacja 23
1.1.5.Infrastruktura drogowa i transport 23
1.1.5.1.Sieć drogowa i infrastruktura towarzysząca 23
1.1.5.2.Komunikacja 23
1.1.6.Gospodarka i turystyka 26
1.2.Zasoby urzędu gminy 30
1.2.1. Zasoby finansowe 31
1.2.2.Zasoby kadrowe 33
1.2.4.Zasoby organizacyjne 34
2.Pozycjonowanie strategiczne gminy i kierunki rozwoju 35
3. TABELE ANALIZY SWOT 36
4.Określenie pozycji strategicznej gminy 39
II.WIZJA I MISJA GMINY 39
III.CELE STRATEGICZNE 39
IV.MONITOROWANIE REALIZACJI STRATEGII 43










WPROWADZENIE

Najbliższe kilkanaście lat to ważny okres dla gminy Gniewkowo. Podniesienie jej konkurencyjności, poprawa warunków życia ludności oraz zapewnienie wzrostu atrakcyjności inwestycyjnej wymaga prowadzenia planowych, systematycznych oraz skoordynowanych działań w długim horyzoncie czasowym. Podstawą dla nich powinna być jasno określona polityka władz połączona z konsekwentnym dążeniem do wytyczania długookresowych i realistycznie określonych celów rozwojowych, które zapewnią sprawność działania i zdolność do szybkiego reagowania na zmienne sytuacje i nowe zjawiska społeczno – gospodarcze. Priorytetowymi działaniami winny stać się przedsięwzięcia zmierzające do podniesienia konkurencyjności gminy oraz likwidacja barier i dysproporcji rozwojowych. Poprzedni dokument: Strategia Rozwoju Społeczno – Gospodarczego Gminy Gniewkowo, przyjęty uchwałą Rady Miejskiej Nr XLVIII/348/2002 z dnia 16 września 2002 r. powstawał w innej rzeczywistości społecznej i gospodarczej. Wystąpiła zatem potrzeba opracowania nowego dokumentu strategicznego uwzględniającego przestąpienie Polski do struktur europejskich.
Kwestia ta jest o tyle istotna, że wraz z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej oraz nowymi okresami programowania gmina uzyskuje niepowtarzalną szansę modernizacji. Właściwe wykorzystanie dostępnych środków wspólnotowych umożliwi stworzenie podstaw do funkcjonowania w erze globalizacji i rosnącej konkurencji w gospodarce. Wykorzystując atuty gminy i koncentrując działania na realizacji konkretnych celów strategii, będzie można uzyskać efekt synergii dający gminie możliwość poprawy, zarówno jakości infrastruktury technicznej, jak i szeroko rozumianego kapitału ludzkiego. Z kolei inwestorzy znajdą atrakcyjne warunki inwestowania i prowadzenia działalności. Podniesie się ogólny poziom cywilizacyjny gminy a standard życia osiągnie poziom zbliżony do średniej krajowej. To z kolei zapewni zrównoważony i trwały rozwój oparty na nowoczesnej i konkurencyjnej gospodarce.

Istotą planowania strategicznego jest wskazanie pożądanego, docelowego stanu rzeczy, do którego należy dążyć. Jest to przyszłościowa wizja gminy, jej obraz idealny. Po sformułowaniu wizji zgodnie z regułami planowania strategicznego należy określić misję gminy – która winna odpowiadać na fundamentalne z punktu widzenia organizacji pytania: po co istnieje, do czego dąży, komu służy, jakie potrzeby zaspokaja. Strategia jest wówczas planem, jak ową misję realizować.

Poszczególne etapy planowania strategicznego przedstawiają się następująco:
• Określenie celu strategicznego.
• Opracowanie PLANU strategicznego (STRATEGII).
• Działanie zgodnie z przyjętym planem.
• Kontrola osiąganych wyników ze względu na przyjęte cele.
Przyjęte w Strategii Rozwoju Gminy Gniewkowo cele strategiczne są zatem pochodną wytyczonej wizji i misji. Z tego też powodu wybrano takie, a nie inne cele strategiczne i szczegółowe. Koncentrują się one na sferze szeroko rozumianych usług społecznych, infrastrukturze społecznej oraz działaniach zmierzających do podniesienia konkurencyjności i atrakcyjności gminy dla inwestorów. Priorytetem pozostaje rozwój gospodarczy gminy.
Strategia ze swojej istoty ma charakter ogólny, ponieważ musi koncentrować się na sprawach najistotniejszych. Przedstawia uwarunkowania oraz określa cele i kierunki rozwoju. W dalszym etapie będzie podstawą do opracowania szczegółowych programów (Wieloletniego Planu Inwestycyjnego, Planu Rozwoju Lokalnego czy Miejskiego Programu Rewitalizacji). Realizacja tych programów będzie jednocześnie realizacją strategii.

I.ANALIZA STRATEGICZNA
Analiza strategiczna jest pierwszym etapem zarządzania strategicznego i stanowi solidne podstawy do sformułowania strategii oraz jej implementacji.

W poniższej analizie zdiagnozowano następujące obszary funkcjonowania gminy:
• gminy jako miejsca funkcjonowania społeczności lokalnej;
• urzędu gminy jako usługodawcy i zarządcy.

1.Analiza potencjału strategicznego gminy

W analizie potencjału strategicznego wykorzystano podejście zasobowe. Taki sposób prowadzenia analizy daje szansę docenienia możliwości sukcesu tkwiących w gminie i zarazem efektywnego wykorzystania tych możliwości.

Dla lepszego zrozumienia przedmiotu analizy dokonano podziału na dwa ściśle współistniejące obszary funkcjonowania:
• gmina i jej społeczność traktowane jako wspólnota samorządowa i zajmowane przez nią terytorium;
• urząd gminy jako usługodawca i zarządca wykonujący swoje obowiązki na rzecz i dla dobra gminy.

1.1.Gmina i społeczność lokalna

Gmina miejsko – wiejska Gniewkowo położona jest w centralnej części województwa kujawsko – pomorskiego w powiecie inowrocławskim. Gmina sąsiaduje:
• od wschodu z gminą Aleksandrów Kujawski (powiat aleksandrowski);
• od południa z gminą Dąbrowa Biskupia;
• od południowego zachodu z gminą Inowrocław;
• od północy z gminą Wielka Nieszawka (powiat toruński);
• od zachodu z gminą Rojewo.

Gmina zajmuje powierzchnię 179,49 km2.
Wyszczególnienie ha %
Powierzchnia geodezyjna 17944 100
Użytki rolne 11248 63
Lasy i grunty leśne 4558 25
Pozostałe 2138 12
* Źródło: Dane Urzędu Miejskiego w Gniewkowie

W skład gminy wchodzi jedno miasto i 29 miejscowości wiejskich.
Poniżej przedstawiono wykaz sołectw gminy Gniewkowo wraz z liczbą ludności w każdej z nich.
Lp. Nazwa miejscowości Liczba mieszkańców
1. miasto Gniewkowo 7272
2. Bąbolin 91
3. Branno 42
4. Buczkowo 44
5. Chrząstowo 218
6. Dąblin 105
7. Gąski 416
8. Godzięba 109
9. Kaczkowo 113
10. Kawęczyn 333
11. Kępa Kujawska 54
12. Kijewo 238
13. Klepary 123
14. Lipie 412
15. Markowo 273
16. Murzynko 254
17. Murzynno 221
18. Ostrowo 233
19. Perkowo 67
20. Skalmierowice 219
21. Suchatówka 481
22. Szadłowice 384
23. Szpital 159
24. Warzyn 164
25. Wielowieś 506
26. Wierzbiczany 347
27. Wierzchosławice 1309
28. Więcławice 304
29. Zajezierze 254
30. Żyrosławice 87
* Podstawa: Dane Urzędu Miejskiego w Gniewkowie, stan na dzień 26.11.2007 r.

Na dzień 26.11.2007 r. gminę zamieszkiwało 14 832 osób.
Wskaźnik zaludnienia dla całej gminy wynosił 82,85 os. /km2.
Miasto Gniewkowo leży w odległości 56 km od Bydgoszczy i 23 km od Torunia. Do ośrodka powiatowego w Inowrocławiu jest 15 km.


1.1.1.Środowisko naturalne
Krajobraz i powierzchnia ziemi
Obszar gminy Gniewkowo pod względem fizyczno – geograficznym przynależy do dwóch makroregionów - Pojezierza Wielkopolskiego (mezoregion Równina Inowrocławska) i Pradoliny Toruńsko – Eberswaldzkiej (mezoregion Kotlina Toruńska) (podział wg J. Kondrackiego).
Rzeźba powierzchni gminy kształtowała się w czasie ostatniego zlodowacenia pod wpływem działalności erozyjnej i akumulacyjnej lodowca i wód fluwioglacjalnych, a w holocenie w wyniku akumulacji rzecznej i eolicznej. Ukształtowanie powierzchni ziemi wykazuje wyraźną dwudzielność: północna część związana z krajobrazem terasowo – dolinno – wydmowym Kotliny Toruńskiej i południowa o cechach charakterystycznych dla wysoczyzny morenowej. Wysoczyzna morenowa zbudowana jest z glin zwartych piaszczystych. W części wschodniej występują płaskie formy akumulacji lodowcowej utworzone z piasków średnio i różnoziarnistych. Urozmaiceniem monotonnej powierzchni wysoczyzny są dwa obszary wytopiskowo – jeziorne w rejonach Odbudowanie – Buczkowo (środkowa część gminy) i Ostrowo – Stare Parcele – Błota Gąskie w części południowej gminy.
Północną część gminy zajmuje zwarty obszar piasków wodnolodowcowych wykształconych w postaci piasków drobnoziarnistych nadbudowany dużymi powierzchniami akumulacji eolicznej wykształconej w postaci zespołu wydm parabolicznych podłużnych i poprzecznych.

Gleby
Instytut Upraw, Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach zakwalifikował obszar gminy Gniewkowo do dwóch regionów glebowo – rolniczych: Pradolinowego obejmującego północne rejony gminy oraz Kujawskiego w południowej części gminy, gdzie dominują urodzajne czarne ziemie kujawskie. Wysoka jakość rolniczej przestrzeni produkcyjnej powoduje, że zwłaszcza na terenie regionu kujawskiego ograniczone są możliwości rozwoju osadnictwa. Wynika to z wysokiej jakości rolniczej przestrzeni produkcyjnej i wysokotowarowego rolnictwa. W strukturze użytków rolnych dominują grunty orne tworzące kompleksy gleb o bardzo wysokiej bonitacji. Użytki zielone dość licznie występują w części pradolinowej, tworząc łąki i pastwiska średniej i niskiej wartości rolniczej, wytworzone na glebach organogenicznych, na siedliskach bagiennych, pobagiennych i łęgowych.
Największa koncentracja gleb o bardzo wysokiej bonitacji występuje w miejscowościach Więcławice, Skalmierowice, Lipie, Wierzbiczany, a także w rejonach Kijewa, Kawęczyna i Żyrosławic.

Kopaliny
Występujące na obszarze gminy kopaliny to głównie surowce ilaste i okruchowe. Jedynym udokumentowanym i eksploatowanym złożem surowców mineralnych są złoża piasków wydmowych „Kępa Kujawska II”. Istniejąca do niedawna cegielnia w Chrząstowie bazująca na złożu surowców ilastych ceramiki budowlanej poddawana jest obecnie rekultywacji.
Pozostałe kopaliny to liczne złoża piasków, żwirów i pospółki. Zasoby eksploatowane są na lokalne potrzeby okolicznej ludności w związku z pracami budowlanymi i remontowymi.

Wody powierzchniowe
Pod względem hydrograficznym obszar gminy przynależy do zlewni rzeki Wisły, jedynie najdalej położone południowo – zachodnie tereny gminy należą do rzeki Odry. Tereny gminy odwadniane są przez system rowów i cieków wodnych. Obszar źródliskowy (alimentacyjny) systemu wód powierzchniowych zlokalizowany jest w południowej części gminy, gdzie swój początek bierze m.in. Kanał Parchański.
Z większych zbiorników wody stojącej na terenie gminy należy wymienić znajdujące się w północnej części gminy jeziora Nowe i Stare.
Główne zanieczyszczenia to spływy obszarowe z terenów rolniczych będące skutkiem stosowania nawozów sztucznych i środków ochrony roślin. Ponadto źródłem zanieczyszczeń jest nieuporządkowana gospodarka ściekowa oraz odpady pochodzenia rolniczego. Największym zagrożeniem są wprowadzane do środowiska ścieki socjalno – bytowe. Dynamicznemu rozwojowi sieci wodociągowej nie towarzyszy przyrost skanalizowania wsi, przez co część nieoczyszczonych ścieków przedostaje się bezpośrednio do środowiska poprzez nieszczelne zbiorniki, wylewanie na pola, czy też bezpośrednie punktowe ich wprowadzenie do cieków wodnych i rowów melioracyjnych.

Wody podziemne
Zachodnią część gminy zajmują 2 zasobne Główne Zbiorniki Wód Podziemnych i Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr 138 Pradolina – Toruń – Eberswalde (Noteć) objętego najwyższym reżimem ochronnym oraz podlegającego wysokiej ochronie morenowego GZPW nr 148 Inowrocław – Dąbrowa o średniej głębokości ujęcia 30 m i szacunkowych zasobach dyspozycyjnych wynoszących 400 tys. m3/dobę i zbiornik nr 143 o nazwie „Subzbiornik” Inowrocław – Gniezno w utworach trzeciorzędowych, gdzie średnia głębokość ujęcia wynosi 120 m, a szacunkowe zasoby dyspozycyjne 96 tys. m3/dobę.
W kilku miejscach na terenie gminy stwierdzono występowanie wód mineralnych (m.in. w okolicach Szadłowic i pomiędzy Gąskami oraz Murzynnem). Wynika to ze struktury antyklinalnej Wału Kujawsko – Pomorskiego, z uwagi na liczne występowanie wysadów solnych na zasobie czwarto- i trzeciorzędowego piętra wodonośnego.
Największym zagrożeniem dla jakości wód podziemnych są czynniki pochodzenia antropogenicznego. Najbardziej realne to:
• ścieki surowe lub niedostatecznie oczyszczone wprowadzane do gleby i wody,
• „dzikie wysypiska”,
• przecieki z nieszczelnych zbiorników bezodpływowych -„szamb” oraz ich niezgodne z prawem opróżnianie,
• cmentarze oraz grzebowiska zwłok zwierzęcych,
• intensywne nawożenie i stosowanie środków ochrony roślin, rolnicze wykorzystywanie ścieków.
Klimat
Według podziału na strefy rolniczo – klimatyczne R. Gumińskiego rejon gminy Gniewkowo przynależy do dzielnicy środkowej. Charakteryzuje się ona najniższymi w Polsce opadami atmosferycznymi (poniżej 500 mm rocznie). Inne dane charakterystyczne klimatu przedstawiają się następująco:
• liczba dni mroźnych – 30 – 50;
• liczba dni z przymrozkami – 100 –110;
• czas trwania pokrywy śnieżnej 30 –60 dni;
• okres wegetacyjny roślin – 210 – 220 dni;
• średnia roczna temperatura – 7,50 C (max średnia temp. lipca 17,50 C, min. średnia temp. lutego –3,10 C);
• najniższe średnie wilgotności (maj) – 50 – 70%, najwyższe wilgotności (grudzień – listopad) - 85 – 90%;
• ilość dni pochmurnych – 140, średnie roczne zachmurzenie wynosi 6,0 – 6,6 stopnia pokrycia nieba;
• dominujące kierunki wiatrów – zachodnie i południowo – zachodnie.

Szata roślinna
Środowisko przyrodnicze terenu gminy Gniewkowo charakteryzuje się dużą bioróżnorodnością, co uwidacznia się m.in. obecnością wielu roślin rzadkich i chronionych. Świat roślin i zwierząt jest uwarunkowany różnymi typami środowisk. Jest typowy zarówno dla obszarów wysoczyzny morenowej użytkowanej rolniczo, jak i dla obszarów zalesionych i nieużytków. Największa różnorodność flory i fauny występuje w lasach i na terenach podmokłych. Stosunkowo liczne reprezentowane są we florze gatunki roślin rosnących w borach, na łąkach, na torfowiskach. Do torfowiskowych gatunków reliktowych występujących na terenie gminy zaliczana jest m.in. gwiazdnica grubolistna, turzyca strunowa, wierzba borówkolistna, wierzba śniada, fiołek torfowy, brzoza niska. Najcenniejsze przyrodniczo obszary zostały objęte ochroną jako obszary chronionego krajobrazu, co opisano powyżej.
Duże znaczenie przyrodnicze i krajobrazowe posiadają zadrzewienia śródpolne i przydrożne. Są miejscem bytowania wielu gatunków zwierząt. Na wysoczyźnie oprócz drobnych ssaków licznie reprezentowana jest ornitofauna. Częstym ptakiem na terenach gminy jest bocian biały. Na polach uprawnych pospolicie występują: jaskółka, przepiórka, bażant, kuropatwa i inne. Tereny leśne i obrzeża lasów to miejsca bytowania, żerowania i rozrodu ptaków drapieżnych.
Szatę roślinną uzupełniają tereny pełniące funkcję użytków ekologicznych (torfowiska, bagna, nieużytkowane łąki, trzcinowiska) oraz drzewa przydrożne śródpolne przydomowe, cmentarne i parków wiejskich. Na szczególną uwagę zasługuje obszar tzw. „Błota Ostrowskiego” zwanego „Błotem Gąskim”. Jest to teren o zdecydowanie największej bioróżnorodności na terenie gminy Gniewkowo. Z tego względu w celu zachowania całego ekosystemu torfowiska i przyległych terenów leśnych wskazane byłoby podniesienie rangi ochrony tego obszaru.
Lasy na terenie gminy zajmują powierzchnię 4515 ha, w tym 13 ha na terenie miasta, co stanowi 25,2% ogólnej powierzchni gminy. Lasy w przeważającej części są publiczne i znajdują się w zarządzie Lasów Państwowych we władaniu Nadleśnictwa Gniewkowo. Największe kompleksy leśne położone są w północnej części gminy w sołectwie Suchatówka, na południu sołectwa Ostrowo i częściowo w Kijewie. Z poszczególnych gatunków drzew najwięcej powierzchni zajmują sosna i modrzew (około 90%), dąb, jesion, a w dalszej kolejności brzoza, akacja, olcha, świerk, buk, topola, grab i lipa. Dominują siedliska borowe, wśród których najważniejszy jest bór świeży. Przeciętna zasobność na 1 ha powierzchni zalesionej wynosi ok. 170 m3. Lasy Nadleśnictwa Gniewkowo wchodzą w skład kompleksu leśnego Puszczy Bydgoskiej, ciągnącego się od Torunia do Nakła stanowiącego własność państwową jako tzw. dawne bory królewskie. Ze względu na położenie pomiędzy dużymi ośrodkami miejskimi i specyficzne ukształtowanie terenu - wielkie kompleksy wydm śródlądowych, prawie całość lasów nadleśnictwa to lasy ochronne. Z podobnych względów większość lasów uznano za obszar chronionego krajobrazu.
Największe kompleksy gruntów predysponowanych do zalesienia znajdują się we wsiach: Godzięba, Kępa Kujawska i Kijewo. Zalesienie terenów włączonych do kompleksów leśnych może zwiększyć lesistość gminy nawet o 4-5%. Ponadto gmina objęta jest wojewódzkim programem zwiększenia lesistości, w ramach którego przewiduje się zalesić łącznie 238 ha, w tym do roku 2010 - 135 ha i do 2020 - 103 ha. Potrzeba zalesień wynika ze specyfikacji terenów gminy zagrożonych deficytem wody i objętych procesem stepowienia gleb.

Oprócz zasobów leśnych na uwagę zasługują także parki podworskie. Oprócz znaczenia historycznego parki te pełnią ważną funkcję ekologiczną wzbogacając i urozmaicając środowisko przyrodnicze krajobrazu rolniczego na obszarach wiejskich. Niestety część parków jest zaniedbana, drzewostan jest degradowany a układ przestrzenny rzadko czytelny.
Na terenie gminy parki znajdują się w miejscowościach: Gniewkowo, Branno, Bąbolin, Kaczkowo, Kawęczyn, Lipie, Markowo, Murzynno, Gniewkowo-Michałowo, Skalmierowice, Szadłowice, Warzyn, Wielowieś, Wierzbiczany, Wierzchosławice i Więcławice.
Na szczególną uwagę zasługuje drzewostan parków w Kawęczynie, Szadłowicach, Markowie, Brannie i Kaczkowie. Parki we wsiach: Kaczkowo, Kawęczyn, Lipie, Markowo, Wierzbiczany, Wierzchosławice i Więcławice są wpisane do rejestru zabytków. Parki te podlegają ochronie na mocy przepisów ustawy o zabytkach i opiece nad nimi. Wymagają rewaloryzacji zarówno drzewostanu jak i układu przestrzennego. Samorząd gminny jest właścicielem parków w Gniewkowie (miejski) i we wsi Murzynno.
Uwarunkowania ochrony środowiska
Na obszarze gminy Gniewkowo znajdują się zarówno wielkoprzestrzenne formy ochrony krajobrazu, jak i formy indywidualnej ochrony przyrody.
Północna część gminy Gniewkowo znajduje się w obrębie międzynarodowego korytarza ekologicznego doliny Wisły (wg projektu ECONET), odgrywającego niezwykle ważną rolę w systemie ochrony przyrody. Obejmuje on obszar Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej, która stanowi łącznik pomiędzy obszarami węzłowymi w środkowej i zachodniej części Polski. Jednocześnie korytarz ten stanowi najważniejszy łącznik ekologiczny pomiędzy Europą Wschodnią i Zachodnią. W waloryzacji korytarzy ekologicznych Polski pradolina i dolina Wisły uzyskała rangę najwyższą, a w jej obrębie - odcinek związany z Kotliną Toruńską – zaliczony został do terenów o wysokiej II kategorii (duża wartość przyrodnicza i dobre warunki do pełnienia funkcji korytarza).
Na terenie gminy Gniewkowo nie znajdują się żadne uznane rezerwaty przyrody ani parki krajobrazowe.
Część obszaru gminy znajduje się w granicach obszarów chronionego krajobrazu. Są to wyróżniające się przyrodniczo i krajobrazowo tereny o zróżnicowanych typach ekosystemów, chronione ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z masową turystyką i wypoczynkiem lub ze względu na istniejące bądź odtwarzane korytarze ekologiczne. Na terenie gminy Gniewkowo znajdują się fragmenty dwóch obszarów chronionego krajobrazu. Te dwa obszary zostały wyznaczone Rozporządzeniem Nr 9/91 Wojewody Bydgoskiego z dnia 14 czerwca 1991 r. (Dziennik Urzędowy Województwa Bydgoskiego nr 17, poz. 127 ze zmianą Nr 10 z 1994 r., poz. 102). Północna część gminy znajduje się w obszarze „Obszaru Wydm Kotliny Toruńsko-Bydgoskiej – część wschodnia”. Obejmuje on w większości najwyższą terasę Pradoliny Wisły z jednym z największych w Polsce pól wydmowych porośniętych zwartym kompleksem borów na siedlisku boru świeżego. Wydmy te porastają zwarte kompleksy leśne zdominowane przez monokultury sosnowe ze słabym podszytem jałowca, jarzębiny, borówki brusznicy i wrzosu, które dodatkowo pełnią funkcję lasów glebochronnych. W południowej części gminy znajduje się część „Obszaru Chronionego Krajobrazu Lasów Balczewskich”. Obejmuje on system rozległych mokradeł i bagien tzw. „Gąskich” i „Ostrowskich” spełniających ważną rolę w retencji wodnej Kujaw. Pokryte są one siedliskami wilgotnymi i bagiennymi, a wśród drzewostanu dominują olchy, topole, sosny, świerki i wierzby. Ten zwarty kompleks leśny pełni z kolei funkcję wodochronną.
Łączna powierzchnia obu obszarów chronionego krajobrazu na terenie gminy Gniewkowo wynosi 4150 ha, co stanowi 24,4% ogólnej powierzchni gminy.
Poza tym w skład systemu przyrodniczego gminy wchodzą objęte również ochroną prawną użytki ekologiczne, pomniki przyrody i parki - miejski oraz podworskie.
Dotychczas na terenie gminy Gniewkowo uznano formalnie dwa użytki ekologiczne, chroniące „pozostałości ekosystemów mających znaczenie dla zachowania unikatowych zasobów genowych i typów środowisk, jak: naturalne zbiorniki wodne, śródleśne i śródpolne oczka wodne, kępy drzew i krzewów, bagna, torfowiska, płaty nieużytkowanej roślinności”. Są to obszary bagien położone na gruntach Nadleśnictwa Gniewkowo.

Pomniki przyrody
Celem ochrony pomników przyrody, zarówno ożywionej, jak i nieożywionej jest zachowanie, ze względów naukowych i dydaktycznych, tworów przyrody odznaczających się indywidualnymi i niepowtarzalnymi cechami. Na terenie gminy Gniewkowo następujące twory przyrody poddano ochronie jako pomniki przyrody:
• lipa drobnolistna o obwodzie 300 cm, platan klonolistny o obwodzie 280 cm, jesion wyniosły o obwodzie 300 cm i wiąz szypułkowy o obwodzie 350 m rosnące w parku podworskim we wsi Branno,
• trzy wierzby białe o obwodach 450, 380 i 370 cm rosnące na działce nr 460/8 w Gniewkowie przy ul. Spółdzielczej,
• lipa drobnolistna dwuwierzchołkowa o obwodach 425 i 315 cm oraz klon jawor o obwodzie 280 cm rosnące w parku przy Zespole Szkół Zawodowych w Gniewkowie,
• dąb szypułkowy o obwodzie 415 cm oraz platan klonolistny o obwodzie 350 cm rosnące w parku podworskim we wsi Kaczkowo,
• robinia grochodrzew odmiany kulistej o obwodzie 210 cm rosnąca w parku na działce ewidencyjnej nr 19/1 w Gniewkowie przy ul. Parkowej,
• dwie lipy drobnolistne o obwodach 420 i 290 cm, dąb szypułkowy o obwodzie 450 cm, kasztanowiec zwyczajny o obwodzie 360 cm, dwa jesiony wyniosłe o obwodach 310 i 285 cm, dwa wiązy szypułkowe o obwodach 320 i 285 cm, platan klonolistny o obwodzie 320 cm, dąb burgundzki o obwodzie 290 cm, kłęk kanadyjski o obwodzie 190 cm oraz iglicznia trójcierniowa o obwodzie 215 cm rosnące w parku we wsi Kawęczyn,
• lipa drobnolistna o obwodzie 335 cm oraz topola biała o obwodzie 375 cm rosnące w parku podworskim we wsi Markowo,
• jesion wyniosły o obwodzie 480 cm oraz dwa wiązy szypułkowe o obwodach 340 i 320 cm rosnące w parku podworskim we wsi Murzynno,
• dąb szypułkowy odmiany piramidalnej o obwodzie 320 cm, platan klonolistny o obwodzie 270 cm oraz cis w formie krzewiastej rosnące w parku podworskim we wsi Szadłowice.
W stosunku do ww. drzew wprowadzono ochronę polegającą na stosowaniu zakazów ich wycinania, niszczenia lub uszkadzania, zrywania pączków, kwiatów, owoców i liści, zanieczyszczania terenu w pobliżu drzew, umieszczania tablic, napisów i innych znaków oraz wznoszenia budowli w ich pobliżu.

1.1.2.Mieszkańcy i problemy społeczne

Wielkość populacji
Demografia jest ważnym czynnikiem wpływającym na tempo rozwoju społeczno – gospodarczego. Najważniejsze cechy demograficzne, które mają wpływ na możliwości rozwojowe gminy to:
• utrzymanie się średniego wskaźnika gęstości zaludnienia;
• dynamiczna struktura wieku ekonomicznego ludności z zaznaczającym się spadkiem udziału ludności w wieku przedprodukcyjnym, spadającym procentowym udziałem ludności w wieku produkcyjnym i występowanie wzrostowego trendu procentowego udziału ludności w wieku poprodukcyjnym;
• zachowanie równowagi pomiędzy płciami;
• dodatni poziom przyrostu naturalnego.

Liczba ludności w gminie jest względnie stała.

Poniżej przedstawiono dane dotyczące populacji gminy na przestrzeni 11 ostatnich lat.
Wielkość populacji i zmiany w czasie
Rok Liczba ludności Urodzenia Zgony Przyrost naturalny Saldo migracji
1995 15312 191 151 40 -31
1996 15292 175 149 26 -46
1997 15320 182 144 38 -10
1998 15343 186 139 47 -24
1999 15333 173 144 29 -39
2000 14897 166 125 41 -40
2001 14892 151 148 3 -8
2002 14892 168 151 17 -17
2003 14890 155 132 23 -25
2004 14859 142 155 -13 -18
2005 14871 160 142 18 -6
2006 14811 151 157 -6 -54
* Podstawa: Dane GUS

Jak widać z powyższego wykresu w ostatnich latach liczba ludności utrzymuje się na względnie stałym poziomie. Przyrost naturalny jest dodatni, jednak ciągle utrzymuje się ujemne saldo migracji.

Struktura wiekowa
Poniższa tabela przedstawia populację gminy w rozbiciu na grupy wiekowe uwzględniając płeć miasto i gmina ogółem.

Grupa wiekowa Ogółem Mężczyźni Kobiety
0-4 lata 730 367 363
5-9 lat 794 407 387
10-14 lat 935 494 441
15-19 lat 1091 565 526
20-24 lata 1291 648 643
25-29 lat 1267 675 592
30-34 lata 1108 596 512
35-39 lat 976 499 477
40-44 lata 928 441 487
45-49 lat 1086 580 506
50-54 lata 1113 571 542
55-59 lat 1058 509 549
60-64 lata 699 332 367
65-69 lat 541 234 307
70-74 lata 471 181 290
75-79 lat 386 143 243
80-84 lata 230 65 165
Powyżej 85 128 36 92
Razem 14832 7343 7489
*Podstawa: Dane Urząd Miejski w Gniewkowie na dzień 26.11.2007 r.

Najliczniejszą grupą w gminie są osoby pomiędzy 20 -24 rokiem życia.

Struktura ludności według wieku mająca wpływ na kształtowanie się struktur społeczno – ekonomicznych przedstawia się następująco:

Grupa wiekowa Osoby % ogółu
Wiek przedprodukcyjny:
- kobiety
- mężczyźni 3688
1781
1907 24,80
11,98
12,82
Wiek produkcyjny:
- kobiety
- mężczyźni 9219
4375
4844 61,99
20,42
32,57
Wiek produkcyjny mobilny
- kobiety
- mężczyźni 6012
2904
3108 40,43
19,53
20,90
Wiek produkcyjny niemobilny:
- kobiety
- mężczyźni 3207
1471
1736 21,57
9,89
11,67
Wiek poprodukcyjny:
- kobiety
- mężczyźni 1964
1338
626 13,21
9.00
4,21
Ogółem 14871 100
*Źródło: Dane GUS Narodowy Spis Powszechny 2002 r.

Obecnie największą grupę stanowią osoby w wieku produkcyjnym, w przyszłości zwiększać się będzie procentowy udział osób w wieku poprodukcyjnym.

Poziom wykształcenia ludności
W gminie dominują osoby z wykształceniem podstawowym. Jednakże prezentowane dane pochodzące z Narodowego Spisu Powszechnego z 2002 r. i ogólnokrajowe tendencje do podnoszenia poziomu wykształcenia wskazują, że z roku na rok będzie ono ulegało znaczącej poprawie. Dotyczy to głównie osób z wykształceniem średnim, które podnoszą swój poziom wykształcenia na wyższe.


Rodzaj wykształcenia Liczba osób Mężczyźni Kobiety
Wyższe 480 210 270
Policealne 221 61 160
Średnie 2628 1116 1512
Zasadnicze zawodowe 4055 2609 1446
Podstawowe ukończone 4353 1823 2530
Podstawowe nieukończone
i bez wykształcenia 601 232 369
*Źródło: dane GUS, NSP 2002





Poziom bezrobocia
Większość mieszkańców gminy zatrudnionych jest w rolnictwie. Ten dział gospodarki generuje niewielką ilość miejsc pracy i charakteryzuje się występowaniem ukrytego bezrobocia. Poprawa sytuacji na rynku pracy byłaby możliwa w wypadku realizacji nowych inwestycji na terenie gminy (turystyka, agroturystyka, przetwórstwo płodów rolnych) bądź na terenie pobliskiego Inowrocławia czy Torunia.

Dynamika bezrobocia w gminie Gniewkowo

Data Liczba bezrobotnych Liczba bezrobotnych z prawem do zasiłku
ogółem kobiet ogółem w tym kobiety
31.12.2000 r. 1513 837 389 1180
31.12.2001 r. 1718 841 488 174
31.12.2002 r. 1859 953 483 229
31.12.2003 r. 1792 912 413 184
31.12.2004 r. 1723 831 388 148
31.12.2005 r. 1722 928 398 220
31.12.2006 r. 1569 837 310 163
30.06.2007 r. 1490 806 270 135
*Podstawa: dane PUP w Inowrocławiu



Podobnie jak na obszarze całego kraju, wysoki wśród bezrobotnych jest udział osób młodych oraz długotrwale bezrobotnych. Ponadto bardzo niekorzystnym zjawiskiem jest to, że niemal 85% bezrobotnych nie jest już uprawnionych do otrzymywania zasiłków.

Okres pozostawania bez pracy Liczba bezrobotnych W tym kobiet
Do 1 miesiąca 100 55
1 – 3 miesięcy 118 56
3 – 6 miesięcy 137 59
6 – 12 miesięcy 216 118
12 – 24 miesięcy 289 152
Powyżej 24 miesięcy 630 366
*Podstawa: dane PUP w Inowrocławiu (30.06.2007 r.)

Problemem jest również niski poziom wykształcenia znacznej części bezrobotnych.
Rodzaj wykształcenia Liczba bezrobotnych W tym kobiet
Wyższe 26 14
Policealne i średnie zawodowe 228 154
Średnie ogólnokształcące 92 64
Zasadnicze zawodowe 536 268
Gimnazjalne i poniżej 608 306
*Podstawa: dane PUP w Inowrocławiu (30.06.2007 r.)

Wiek bezrobotnych Liczba bezrobotnych W tym kobiet
18 – 24 355 199
25 – 34 453 247
35 – 44 245 142
45 – 54 343 188
55 - 59 82 30
60 - 64 12 Nie dotyczy
*Podstawa: dane PUP w Inowrocławiu (30.06.2007 r.)

Pośrednictwem pracy zajmuje się Powiatowy Urząd Pracy w Inowrocławiu.
Powiatowy Urząd Pracy w Inowrocławiu nie publikuje danych dotyczących stopy bezrobocia na terenie gminy. Stopa bezrobocia na terenie powiatu inowrocławskiego we wrześniu 2007 r. wyniosła 23,1%. Był to jeden z najwyższych wskaźników w województwie (wyższy odnotowano jedynie w powiecie lipnowskim – 23,4%). Dla porównania należy dodać, że w tym samym okresie wskaźnik ten wynosiła dla województwa kujawsko – pomorskiego 15,2%, zaś w skali kraju 11,6%. W poniższej tabeli zaprezentowano dane dotyczące bezrobocia we wszystkich gminach powiatu inowrocławskiego.

Wyszczególnienie liczba mieszkańców Liczba bezrobotnych w tym kobiety bezrobotni na 1000 mieszkańców
M. Inowrocław 76955 6695 4023 87
Gniewkowo 14811 1325 713 89,5
Janikowo 13718 1058 764 77,1
Kruszwica 20133 1940 1278 96,4
Pakość 9997 895 591 89,5
Dąbrowa Biskupia 5286 485 277 91,7
Inowrocław 11198 1023 621 91,3
Rojewo 4709 407 247 86,4
Złotniki Kujawskie 9017 913 505 101,2
*Podstawa: Dane PUP w Inowrocławiu – październik 2007 r.

Stan infrastruktury mieszkaniowej
Wg danych GUS z Narodowego Spisu Powszechnego z 2002 r. w gminie Gniewkowo były 4205 mieszkań o łącznej powierzchni 267 136 m2, z czego 4169 (pow. 265 350 m2) było na stałe zamieszkałych.

Okres budowy Liczba mieszkań Powierzchnia użytkowa (m2)
przed 1918 868 49800
1918 - 1944 450 26050
1945 - 1970 979 60864
1971 – 1978 706 39354
1979 - 1988 896 64387
1989 - 2002 244 23305

Jak widać z załączonego zestawienia w substancji mieszkaniowej stosunkowo wysoki jest odsetek mieszkań zbudowanych przed 1945 rokiem (29%). 43% to mieszkania zbudowane po roku 1971.

W gminie na obszarach wiejskich dominuje budownictwo jednorodzinne w typie zabudowy zagrodowej, w mieście występuje zabudowa ulicowa. Sytuację mieszkaniową nie można jednak uznać za dobrą, z uwagi na niewystarczającą liczbę mieszkań komunalnych.

Liczba m2 na 1 osobę Liczba mieszkań
poniżej 7 136
od 7 do 9,9 495
od 10 do 14,9 988
od 15 do 19,9 748
od 20 do 29,9 863
30 i więcej 933
Źródło: GUS NSP 2002

Mieszkania wg ilości izb

Liczba izb w mieszkaniu Liczba mieszkań
1 izba 150
2 izby 731
3 izby 1545
4 izby 1043
5 i więcej izb 694
Źródło: GUS NSP 2002
Mieszkania wg powierzchni

Powierzchnia mieszkania [m2] Liczba mieszkań
do 30 247
30 – 39 703
40 – 49 983
50 – 59 561
60 - 79 745
80 – 99 332
100 – 119 273
120 i więcej 319
Źródło: GUS NSP 2002

Stan wyposażenia mieszkań w media, przyłącza i centralne ogrzewanie przedstawia się następująco. Wszystkie mieszkania wyposażone są w energię elektryczną.

Mieszkania wg wyposażenia

Wyposażenie mieszkania Liczba mieszkań
mieszkania ogółem 4169
wodociąg z sieci 3616
wodociąg lokalny 414
wodociąg razem 4030
bez wodociągu 138
ustęp spłukiwany 3434
łazienka 3396
ciepła woda 2737
CO zbiorowe 1523
CO indywidualne 1392
piece 1205
gaz z sieci 1666
gaz z butli 1936
Źródło: GUS NSP 2002

1.1.3.Infrastruktura społeczna
1.1.3.1.Ochrona zdrowia

Na terenie gminy funkcjonują niżej wymienione placówki ochrony zdrowia:
1. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „ESCULAP”
ul. Dworcowa 8c, 88-140 Gniewkowo
Placówka zatrudnia 9 lekarzy, w tym: 2-ch stomatologów, 1-go ginekologa, 6-ciu lekarzy
podstawowej opieki zdrowotnej.
Oferuje usługi:
• podstawowej opieki zdrowotnej,
• stomatologii,
• ambulatoryjnej opieki specjalistycznej – ginekologia,
• medycyny pracy,
• neurologii,
• okulistyki,
• laryngologii,
• chirurgii,
• diagnostyki laboratoryjnej.
2. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „PROFILAKTYKA ANNA SZADKOWSKA”
ul. Dworcowa 8c, 88-140 Gniewkowo
Placówka zatrudnia 3 lekarzy z zakresu: medycyny ogólnej i pediatrii oraz lekarza urologa na etacie lekarza ogólnego. Ponadto 3 lekarzy jest zatrudnionych doraźnie w ramach medycyny pracy tj. okulista, neurolog, laryngolog.
Wykonywane usługi:
• badania laboratoryjne,
• badania ekg,
• spirometria,
• porady z zakresu medycyny ogólnej,
• porady z zakresu pediatrii,
• porady z zakresu urologii,
• porady z zakresu medycyny pracy.
3. Praktyka Lekarza Rodzinnego Bożena Pałubicka
Szadłowice 17a, 88-140 Gniewkowo
Placówka zatrudnia jednego lekarza.
Oferuje usługi:
• profilaktyki w zakresie chorób układu krążenia,
• podstawowej opieki zdrowotnej.
Usługi lecznictwa zamkniętego i porady specjalistów dostępne są w pobliskim Inowrocławiu i Toruniu.

1.1.3.2.Edukacja, kultura, sport

Szkolnictwo
Na terenie gminy funkcjonują niżej wymienione placówki oświatowe:
• Szkoła Podstawowa Nr 1 w Gniewkowie;
• Szkoła Podstawowa w Wierzchosławicach;
• Szkoła Podstawowa w Szadłowicach;
• Szkoła Podstawowa w Kijewie;
• Niepubliczna Szkoła Podstawowa w Gąskach;
• Szkoła Podstawowa w Murzynnie;
• Gimnazjum nr 1 w Gniewkowie;
• Niepubliczne Gimnazjum w Gąskach;
• Szkoła Zawodowa w Gniewkowie;
• Samorządowe Przedszkole w Gniewkowie;
• Niepubliczne Przedszkole w Gąskach;
• Niepubliczne Przedszkole w Suchatówce.

Zbiorcze dane dotyczące gminnej oświaty ujęto w poniższej tabeli:

Lp. Wyszczególnienie Liczba uczniów
1 Liczba szkół podstawowych 6
2 Liczba oddziałów szkół podstawowych 66
3 Liczba uczniów w szkołach podstawowych 1167
4 Liczba gimnazjów 2
5 Liczba uczniów gimnazjum 624
6 Liczba oddziałów gimnazjum 29
7 Razem uczniów 1791
8 Przedszkola 3
9 Liczba wychowanków w przedszkolach 221
10 Liczba oddziałów „0” 6
11 Liczba dzieci w oddziałach przedszkolnych „0” 100
Dane: SZEAS na listopad 2007 r.

Szkolnictwo ponadgimnazjalne:

1 Liczba szkół 1
2 Liczba uczniów w tych szkołach 126
3 Liczba oddziałów w tych szkołach 5
Dane: SZEAS na listopad 2007 r.

Z ośrodków akademickich najczęściej wybierane są Bydgoszcz, Toruń i Poznań.

Kultura i sport
Działalność z zakresu upowszechniania kultury i sportu na terenie gminy prowadzi Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji w Gniewkowie. W skład Ośrodka wchodzą: Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna w Gniewkowie, filia biblioteczna MGBP w Wierzchosławicach, Park Wolności, sala widowiskowo - sportowa przy ul. Toruńskiej i sala sportowa przy ul. Podgórnej w Gniewkowie. Poza tym Gniewkowo posiada nowoczesną halę sportową przy Gimnazjum nr 1 oraz boisko do piłki nożnej ze sztuczną nawierzchnią, wybudowane w ramach programu „Blisko-Boisko”.
W Ośrodku Kultury, Sportu i Rekreacji prowadzone są koła i sekcje zainteresowań m.in.: zespół ludowy LIPIANKI, nauka tańca towarzyskiego, zajęcia karate, sekcja wokalna, nauka gry na instrumentach: pianino, keybord, gitara, zespoły wokalno-instrumentalne, sekcja teatralna, sekcja Przyjaciół Biblioteki, sekcja internetowa, sekcja plastyczna, sekcja haftu.
M-GOKSiR organizuje, zgodnie z zatwierdzonym planem, imprezy: kulturalne, sportowe i rekreacyjne. Jego działalność jest skierowana do wszystkich mieszkańców gminy.
Do największych imprez zaliczyć należy Obchody Dni Gniewkowa, Noc św. Jana, Gminne Święto Plonów, Powitanie Nowego Roku. Organizowane są również rocznice i uroczystości państwowe, takie jak: Rocznica Uchwalenia Konstytucji Trzeciego Maja, wybuchu II wojny światowej, Narodowe Święto Niepodległości itp. Pielęgnowane są również tradycje i obrzędy świąt: Wielkanocnych, Bożego Narodzenia. Z tej okazji organizowane są również liczne konkursy tematyczne i spotkania.
W ciągu roku kalendarzowego M-GOKSiR organizuje spotkania i konkursy literackie, przeglądy piosenek, zespołów ludowych, zespołów wokalno - instrumentalnych. Dla najmłodszych zapraszane są teatrzyki z programami dla dzieci. Ośrodek jest również organizatorem wyjazdów do kina, opery, teatru. M-GOKSiR współpracuje z sołectwami organizując na wsiach pikniki, spotkania okolicznościowe, zawody sportowo-rekreacyjne. Instytucja kultury prowadzi liczne rozgrywki ligowe dla amatorów oraz wiele turniejów sportowych dla dzieci, młodzieży i dorosłych.
Działalność kulturalną prowadzą również stowarzyszenia, harcerstwo, parafie oraz szkoły z terenu gminy, które przeprowadzają wiele ciekawych przedsięwzięć kulturalnych i artystycznych. W Gimnazjum nr 1 w Gniewkowie działa chór „Allegretto” oraz zespół Cheerleaders.

Mieszkańcy gminy mają możliwość uprawiania sportu w ramach niżej wymienionych klubów i stowarzyszeń:
• Stowarzyszenie LZS Gniewko – piłka siatkowa;
• MLKS UNIA Gniewkowo – piłka nożna, szachy;
• TG SOKÓŁ – tenis stołowy, biegi uliczne i na orientację;
• LZS KOMETA Więcławice – piłka nożna;
• LZS CZARNI Wierzchosławice – piłka nożna;
• Stowarzyszenie Piłkarskie OMEGA LZS Markowo – piłka nożna;
• KS HARMATTAN Gniewkowo – piłka koszykowa.
Wszystkie kluby prowadzą rozgrywki w ramach swoich lig, współpracują też z M-GOKSIR przy organizacji niektórych turniejów dla amatorów.

1.1.3.3.Obiekty dziedzictwa kulturowego

Na obszarze miasta i gminy Gniewkowo w ewidencji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków znajdują się łącznie 93 obiekty. Najwięcej jest domów mieszkalnych - 55 (w tym w m. Gniewkowo 53), zespołów pałacowych i dworskich - 13, kościołów - 5 (+ 1 bożnica), obiektów użyteczności publicznej - 5 i szkół - 5.
Na terenie miasta Gniewkowo znajduje się murowany gotycki kościół parafialny p.w. św. Mikołaja i św. Konstancji. Parafia wzmiankowana w 1303 r. Obecny kościół parafialny pochodzi z XIV w. W XVIII w. miała miejsce przebudowa wnętrza oraz budowa wieży i wieżyczki na sygnaturkę. Restaurowany był w latach 1871, 1912-13 oraz w 1969 r. Jest to kościół jednonawowy, z trójbocznie zamkniętym prezbiterium. Od zachodu znajduje się drewniana kwadratowa wieża, zwieńczona barokowym hełmem. Wnętrze świątyni kryte jest pozornym sklepieniem kolebkowym, wystrój - barokowy i rokokowy z XVIII w. W sąsiedztwie kościoła znajduje się murowana kapliczka w kształcie słupa wzniesiona około poł. XIX w. z rzeźbą ludową Matki Boskiej Skępskiej. Przy ul. Podgórnej nr 2 usytuowana jest dawna synagoga żydowska zbudowana z cegły w 3 ćw. XIX w. Na ul. Sobieskiego znajduje się dawny kościół ewangelicko-augsburski zbudowany w 1900 r. w stylu neogotyckim.
We wsi Kaczkowo znajduje się park z końca XIX w. o powierzchni 4,0 ha, ze stawem i wysepką pośrodku, wpisany do rejestru zabytków, stoi w nim murowany pałac o reminiscencjach klasycystycznych, wzniesiony na początku XIX w. i przebudowany pod jego koniec. Jest to obiekt piętrowy, z gankiem od frontu, wspartym na kolumnach, zamknięty tarasem. Na podjeździe przed gankiem stoją kamienne rzeźby dwóch sfinksów. Pałac jest w gestii Gospodarstwa Rolnego. Park znajduje się w rejestrze zabytków (181/A).
We wsi Kawęczyn znajduje się piętrowy pałac, z ośmioboczną pięciokondygnacyjną wieżą z krenelarzem w pn.-wsch. narożu. W przyziemiu znajduje się taras, w części zamknięty arkadowym gankiem z balkonem. Obecnie w pałacu mieści się Państwowy Dom Specjalny (Dom Pomocy Społecznej) dla Dorosłych. Pałac otoczony jest parkiem o pow. 3,5 ha z XIX w. umieszczonym w rejestrze zabytków (A/293 /1-4).
We wsi Lipie znajduje się dworski park o powierzchni 3,2 ha z 2 poł. XIX w., wpisany do rejestru zabytków (109/A/84), znajdujący się w gestii Gospodarstwa Rolnego „Gikrol”.
We wsi Markowo wznosi się murowany parterowy dwór, zbudowany ok. 1880 r. na rzucie wydłużonego prostokąta, kryty dachem dwuspadowym. Wokół dworu roztacza się rozległy park krajobrazowy o pow. 8,8 ha z poł. XIX w., z kanałem i stawem. W jego północnej części znajduje się cmentarz rodzinny właścicieli majątku, z prowadzącą do niego aleją lipową. Park wpisany jest do rejestru zabytków (179/A/88).
We wsi Murzynno znajduje się murowany kościół parafialny p.w. św. Mateusza zbudowany w 1934 r. wg proj. arch. Lucjana Michałowskiego z Poznania. W wyposażeniu znajduje się kamienna kropielnica, prawdopodobnie średniowieczna. Mieści się tu również park dworski, będący w gestii Urzędu Miejskiego, o powierzchni 1,89 ha, założony w XIX w.
We wsi Ostrowo znajduje się murowany kościół p.w. Matki Boskiej Szkaplerznej o cechach neogotyckich, zbudowany w miejsce poprzedniego drewnianego, prawdopodobnie w 1 poł. XIX w. i przebudowany w 1892 r., z zachowaniem pierwotnych słupów dzielących wnętrze na trzy nawy. Wyposażenie barokowe i rokokowe z XVII w. Drewniana dzwonnica z 1892 r.
We wsi Skalmierowice zachował się murowany parterowy dwór, zbudowany ok. 1870 r. i rozbudowany w XIX w. o piętrową bryłę, przylegającą do elewacji południowej. Starsza prostokątna bryła nakryta została dachem dwuspadowym z naczółkiem i facjatami. Nowsza piętrowa bryła nakryta jest dachem czterospadowym. Na południe od dworu położony jest niewielki park o powierzchni 0,65 ha z XIX w. (w gestii Urzędu Miejskiego).
We wsi Szadłowice znajduje się neogotycki kościół parafialny p.w. św. Bartłomieja zbudowany w latach 1890-91 z barokowym obrazem NP Marii Niepokalanie Poczętej z XVII - XVIII w. w ołtarzu głównym oraz parterowy murowany dwór zbudowany około 1880 r., z mieszkalnym poddaszem.
We wsi Warzyn znajduje się park z 2 poł. XIX w. o pow. 6,7 ha, o znacznych walorach, z ciekawym układem wodnym (3 stawy połączone rowami). Wpisany do rejestru zabytków (A-205/1-2). Znajduje się w gestii Domu Pomocy Społecznej.
We wsi Wierzbiczany wzmiankowanej w 1343 r., położony jest murowany, piętrowy pałac zbudowany w 1845 r. i przebudowany w 2 poł. XIX w. Wzniesiony został na planie wydłużonego prostokąta, z kwadratową wieżą w elewacji. W otoczeniu pałacu znajduje się rozległy (10,24 ha) park krajobrazowy z poł. XIX w. o bogatym gatunkowo drzewostanie oraz staw (przy północno-zachodniej granicy założenia) z półwyspem. Park wpisany jest do rejestru zabytków (178/A).
We wsi Wierzchosławice, wymienionej w 2 poł. XVI w. jako własność szlachecka, znajduje się murowany, piętrowy (z mieszkalnym poddaszem) pałac wzniesiony w latach 1920-25. Prostokątny z okrągłą wieżą w północno-zachodnim narożniku, a od frontu w części środkowej z murowaną werandą zamkniętą balkonem. W elewacji ogrodowej znajduje się prostokątna przybudówka zakończona tarasem. Dach czterospadowy z powiekami. Na północny wschód od pałacu znajdują się pozostałości parku (0,84 ha) z pocz. XX w., wpisane do rejestru zabytków (176/A).
We wsi Więcławice wzmiankowanej w 2 poł. XVI w. znajduje się dwór zbudowany w 1926 r. Założony na planie prostokąta, o dachu czterospadowym, posiada środkową część elewacji zryzalitowaną i poprzedzoną portykiem zwieńczonym tympanonem. Murowany budynek laboratorium buraka cukrowego zbudowano w 1929 r. W otoczeniu dworu znajduje się niewielki park (1,6 ha) z ok. 1920 r., na planie prostokąta z obszernym podjazdem i gazonem okolonym żywopłotem. Park wpisany jest do rejestru zabytków (110/A/ 84).
Na obszarze gminy Gniewkowo znajduje się 18 cmentarzy (zewidencjonowanych) w tym 9 rzymsko-katolickich (w Gniewkowie - 1), 8 ewangelickich i 1 poepidemiczny.

1.1.4.Infrastruktura techniczna
1.1.4.1.Zaopatrzenie w energię

Elektroenergetyka
Sieć energetyczna jest dobrze rozwinięta i stanowi jednolity system krajowy. Energia dostarczana jest za pomocą sieci elektroenergetycznych niskiego i średniego napięcia poprzez linie napowietrzne.
Obecny system zaopatrywania mieszkańców w energię elektryczną w pełni pokrywa istniejące zapotrzebowanie, jednakże wymaga on stopniowej modernizacji polegającej chociażby na zastępowaniu linii napowietrznych bardziej nowoczesnymi kablami podziemnymi. Ponadto należy zauważyć, że przebieg linii wysokiego napięcia skutkuje koniecznością stosowania daleko idących ograniczeń w planowaniu przestrzennym, z uwagi na towarzyszące przebiegowi linii strefy ochronne.

Gazownictwo
Sieć gazowa na terenie gminy ma długość ok. 50 km. Na terenach, gdzie gaz przewodowy nie jest dostępny, mieszkańcy gminy korzystają z gazu gromadzonego w butlach i zbiornikach przydomowych.
Pożądanym działaniem jest dalsze rozprowadzenie sieci gazu przewodowego na terenie gminy. Działanie to leży w gestii przedsiębiorstwa Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo, które rozbudowę sieci gazowej na terenie gminy uzależnia od wzrostu popytu na paliwo gazowe. Przede wszystkim pożądana jest rozbudowa sieci gazowej na terenie miasta w celu zapewnienia wszystkim mieszkańcom i zakładom możliwości korzystania z paliwa gazowego. Gazyfikacja na terenie wiejskim gminy Gniewkowo powinna objąć docelowo wszystkie obszary najsilniej zurbanizowane, w tym przylegające bezpośrednio do granic miasta oraz wsie o największej liczbie mieszkańców: Wielowieś, Chrząstowo, Lipie, Wierzbiczany, Kawęczyn, Suchatówka oraz Więcławice i Szadłowice, a w dużo dalszej perspektywie także inne miejscowości na terenie gminy.

Ciepłownictwo
Na terenie miasta Gniewkowa funkcjonują trzy osiedlowe kotłownie dostarczające energię cieplną i ciepłą wodę mieszkańcom miasta. Są to:
• kotłownia „700-lecia” o mocy Q = 2,064 MW, dobudowana do budynku mieszkalnego. Paliwem dla kotłowni jest węgiel gruby. Zaopatruje ona w ciepło budynki mieszkalne wielorodzinne i budynek usługowy,
• kotłownia „Dreckiego” o mocy 3,18 MW. Jest również kotłownią dobudowaną do budynku mieszkalnego. Jest źródłem ciepła dla budynków wielorodzinnych, budynku mieszkalno - hotelowego, rzemieślniczego i usługowego. Paliwem dla kotłowni jest miał węglowy,
• kotłownia „Pająkowskiego” o mocy 1,285 MW. Paliwem dla kotłowni jest węgiel kamienny gruby. Jest kotłownią dobudowaną do budynku mieszkalnego i zaopatruje ona w ciepło budynki mieszkalne wielorodzinne.
Funkcjonują również mniejsze lokalne kotłownie przy zakładach pracy i budynkach użyteczności publicznej.
Na obszarze wiejskim podstawowa sieć wsi to typowa zabudowa wiejska z przewagą domów jednorodzinnych wolnostojących, gdzie źródła ciepła mają charakter dowolny. Stosowane są rozwiązania indywidualne, jednak z przewagą wykorzystania węgla.

Poprawa jakości powietrza
Powietrze atmosferyczne, oprócz wód powierzchniowych, jest najbardziej wrażliwym na zanieczyszczenia komponentem środowiska, a jednocześnie bezpośrednio decydującym o warunkach życia człowieka, zwierząt i roślin.
Gmina Gniewkowo jest gminą z dominującą funkcją rolniczą. Poza niewielkimi oddziaływaniami zanieczyszczeń przenoszonych spoza jej terenu wpływ na jakość powietrza mają lokalne źródła emisji zanieczyszczeń.
Są to przede wszystkim:
• niskie emitory z kotłowni gospodarstw domowych opalanych przede wszystkim węglem;
• emitory z zakładów przetwórczych i usługowych;
• źródła mobilne (pojazdy samochodowe).
Stan higieny atmosfery na terenie gminy jest dość dobry. Utrzymanie właściwych warunków czystości atmosfery przy wzroście zagrożeń ze strony dużych źródeł zanieczyszczeń o oddziaływaniu regionalnym i przy warunkach naturalnych sprzyjających koncentracji zanieczyszczeń wymaga szeregu działań dotyczących utrzymania istniejących warunków powietrza, ograniczenia negatywnego oddziaływania obiektów uciążliwych. Na stan jakości powietrza korzystny wpływ ma stosunkowo wysoka lesistość, zarówno gminy, jak i powiatu. Obszar gminy należy do klasy wynikowej A dla wszystkich zanieczyszczeń (SO2, No2, Pb, C6H6, CO, O3). Oznacza to, że zanieczyszczenia nie przekraczają dopuszczalnych poziomów nawet bez stosowania marginesów tolerancji.

1.1.4.2.Zaopatrzenie w wodę

Sieć wodociągowa jest dostępna praktycznie na całym obszarze gminy. Gminny wodociąg zasilany jest z ujęć w Gniewkowie i Murzynnie. Ponadto woda czerpana jest z magistrali Toruń – Inowrocław. Miejscowości Gąski, Szpital i Przysiółek Lipionka zaopatrywane są z ujęcia w sąsiedniej gminie Dąbrowa Biskupia.
Jakość pozyskiwanej wody jest średnia i wymaga budowy nowej stacji uzdatniania wody. Wymiany wymaga część odcinków sieci wodociągowych, do budowy których użyto rur azbestowo – cementowych.
Na terenie gminy funkcjonuje również ujęcie zakładowe w „Bonduelle” - ujęcie zakładu przetwórstwa warzyw.
Całkowita długość sieci wodociągowej wynosi 150,5 km i obsługuje ona 1894 przyłącza.
1.1.4.3.Usuwanie ścieków

Powstające na terenie gminy ścieki to ścieki socjalno-bytowe wynikające z zamieszkania ludzi oraz ścieki wynikające z prowadzonej działalności rolniczej. Problemem gminy pozostaje dysproporcja pomiędzy rozwojem sieci wodociągowej i brakiem wystarczająco rozbudowanej sieci kanalizacji sanitarnej. Jednakże gmina sukcesywnie poszerza obszary, na których dostępna jest sieć kanalizacyjna. Zrealizowano m.in. nową inwestycję w miejscowościach: Kaczkowo, Wielowieś i Gniewkowo. Ścieki komunalne przesyłane są do komunalnej oczyszczalni ścieków w Gniewkowie. Jest to oczyszczalnia mechaniczno – biologiczno – chemiczna o przepustowości ok. 3900 m3 na dobę. Drugą z oczyszczalni komunalnych jest oczyszczalnia kontenerowa w Więcławicach o przepustowości 70 m3 na dobę. Funkcjonują również lokalne oczyszczalnie przy obiektach Domów Pomocy Społecznej w Warzynie i w Kawęczynie. Łączna długość sieci kanalizacji sanitarnej na terenie gminy wynosi 31,6 km. Na obszarach, gdzie sieć kanalizacji sanitarnej nie jest dostępna nieczystości płynne gromadzone są w zamkniętych zbiornikach bezodpływowych (szambach) i powinny być wywożone do punktów zlewnych oczyszczalni. Przyzakładowa oczyszczalnia ścieków działa przy Zakładzie Przetwórstwa Cykorii w Wierzchosławicach.


1.1.4.4.Gospodarka odpadami stałymi

Usuwanie odpadów stałych z terenu gminy odbywa się w sposób zorganizowany. Mieszkańcy (lub wspólnoty mieszkaniowe i spółdzielnie) podpisali umowy z wyspecjalizowanymi podmiotami świadczącymi usługi w tym zakresie i posiadającymi stosowne zezwolenia urzędu miejskiego. Są to:
• Przedsiębiorstwo Komunalne SANIKONT Radosław Kostuch, ul. Narutowicza 76/57, Inowrocław,
• Alba Ekoserwis, ul. Sikorskiego 5, 41-922 Radzionków – filia w Toruniu,
• PHU SANITRANS Ryszard Wolski, ul. Barycka 50, 86-005 Białe Błota,
Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Gniewkowie zajmuje się wywozem piasku, liści i gruzu w ramach prac porządkowych na terenie miasta i gminy.
Gmina posiada własne składowisko odpadów stałych zlokalizowane w miejscowości Kaczkowo. Rocznie deponowanych jest tam 5058 Mg odpadów, a stopień jego wykorzystania wynosi ok. 75% (całkowita pojemność to ok. 16560MG). Wysypisko w Kaczkowie spełnia wymogi stawiane tego typu obiektom.

1.1.4.5.Telekomunikacja

Na całym obszarze gminy dostępna jest telefonia przewodowa i potrzeby mieszkańców są raczej zaspokojone. Ponadto gmina pozostaje w całości w zasięgu następujących stacji bazowych telefonii komórkowej: Orange, ERA GSM, PLUS GSM, PLAY.
Możliwość korzystania z przewodowego podłączenia do Internetu zapewnia Telekomunikacja Polska, Netia, a na terenie części miasta Gniewkowa lokalna sieć radiowa. Istnieje możliwość korzystania z bezprzewodowego internetu, dostarczanego przez dostawców telefonii komórkowej.

1.1.5.Infrastruktura drogowa i transport
1.1.5.1.Sieć drogowa i infrastruktura towarzysząca

Sieć drogowa
Sieć drogowa na terenie gminy jest dobrze rozwinięta. Na jej obszarze występują wszystkie kategorie dróg, poza autostradami. Są to:
• droga krajowa nr 15 relacji Inowrocław – Toruń (na terenie gminy odcinek długości 16,3 km od ul. Inowrocławskiej, poprzez ul. Nową, ul. Toruńską do Michałowa);
• drogi wojewódzkie o łącznej długości 16,2 km. Są to następujące odcinki dróg:
 Złotniki Kujawskie - Dąbrowa Biskupia nr 246 o długości 14,7 km;
 Latkowo – Więcławice nr 400 o długości 1 km;
 Odcinek ul. Piasta w Gniewkowie;
 ul. Powstańców Wielkopolskich;
 Odcinek ul.Kilińskiego do ul. Toruńskiej.
• drogi powiatowe o łącznej długości 39,8 km
 Lipie – Kijewo – Murzynno nr 2525C - 11 km;
 Kijewo – Kawęczyn nr 2526C - 2,6 km;
 Gęzewo – Kawęczyn nr 2527C– 1,2 km;
 Murzynno – Żyrosławice nr 2528C – 3,2 km;
 Murzynno – Klepary nr 2529C - 1,8 km;
 Lipie – Modliborzyce nr 2533C - 8,8 km;
 Ostrowo – Gąski nr 2534C - 6,3 km;
 Dąbie - Chrząstowo nr 2519C - 2,6 km;
 Chrząstowo – Wielowieś nr 2520C - 2,3 km.

Uzupełnieniem wyżej wymienionych kategorii dróg są drogi gminne, na które składają się również ulice w mieście Gniewkowo. Poniżej przedstawiono wykaz dróg gminnych oraz spis ulic w mieście Gniewkowo zakwalifikowanych do kategorii dróg gminnych.

Drogi gminne:
Lp. Nazwa drogi Nr drogi Kategoria
1. Dobiesławice - Skalmierowice 150301C gminna
2. Wierzchosławice - Wielowieś 150302C gminna
3. Kaczkowo - Dąbie 150303C gminna
4. Godzięba - Dąblin 150304C gminna
5. Szpital - Zagajewice 150305C gminna
6. Szpital - Parchanie 150306C gminna
7. Murzynko - Gąski 150307C gminna
8. Murzynko – Klepary - Gąski 150308C gminna
9. Klepary wieś 150309C gminna
10. Kawęczyn - Żyrosławice 150310C gminna
11. Żyrosławice - Ośniszczewo 150311C gminna
12. Kawęczyn - Grabie 150312C gminna
13. Kawęczyn-Stare Grabie 150313C gminna
14. Kijewo - Warzyn 150314C gminna
15. Perkowo - Lipie 150315C gminna
16. Buczkowo - Lipie 150316C gminna
17. Zajezierze - Suchatówka 150317C gminna
18. Skalmierowice-Mierogoniewice 150318C gminna
19. Murzynko - Murzynno 150319C gminna
20. Wielowieś - Ostrowo 150320C gminna
21. Wielowieś - Bąbolin 150321C gminna
22. Gniewkowo - Wierzbiczany 150322C gminna
23. Murzynno - Markowo 150323C gminna
24. Szadłowice - Więcławice 150324C gminna
25. Murzynno – Branno - Kijewo 150325C gminna
26. Gniewkowo - Dąblin 150326C gminna
* Podstawa: Dane Urzędu Miejskiego w Gniewkowie

Wykaz ulic:
Lp. Nr drogi Nazwa ulicy
1 151101C 17 Stycznia
2 Bez numeru 21 Stycznia
3 151102C 700 lecia
4 Bez numeru Cegielna
5 Bez numeru Cmentarna
6 Bez numeru Cicha
7 Bez numeru Dr. Jana Dreckiego
8 151103C Dworcowa
9 Bez numeru Działkowców
10 151104C Fryderyka Chopina
11 Bez numeru Gen. Władysława Sikorskiego
12 151105C Gerharda Pająkowskiego
13 151106C Ignacego Jana Paderewskiego
14 151107C Jana Kasprowicza
15 151108C Jęczmienna
16 151109C Kątna
17 Bez numeru Kolejowa
18 151110C Kościelna
19 151111C Króla Jana III Sobieskiego
20 Bez numeru Krótka
21 Bez numeru Kwiatowa
22 Bez numeru Nowa
23 151112C Ogrodowa
24 151113C Parkowa
25 151114C Piasta
26 151115C Podgórna
27 Bez numeru Polna
28 151116C Przemysłowa
29 151117C Rynek
30 Bez numeru Rzemieślnicza
31 Bez numeru Spokojna
32 151118C Spółdzielcza
33 151119C Stanisława Moniuszki
34 151120C Średnia
35 151121C Św. Mikołaja
36 Bez numeru Usługowa
37 151122C Walcerzewice
38 151123C Wałowa
39 Bez numeru Wojska Polskiego
40 151124C Zajezierna
41 151125C Zamkowa
42 Bez numeru Zielona
43 Bez numeru Żytnia
* Podstawa: Dane Urzędu Miejskiego w Gniewkowie
1.1.5.2.Komunikacja
Usługi w zakresie przewozu pasażerów na terenie gminy wykonywane są przez oddziały przedsiębiorstwa PKS w Inowrocławiu i PKS Connex w Toruniu, przez prywatne firmy busowe i autobusowe: Matbud, NKA Kruszwica, BUS Niespodziński, E. Bielecka oraz przez PKP Przewozy Regionalne. Z uwagi na położenie Gniewkowa na trasie łączącej te dwa miasta występuje wiele dogodnych połączeń.
Gorsze połączenia komunikacyjne mają mieszkańcy okolicznych wsi. Są miejscowości w gminie pozbawione bezpośredniego połączenia z Gniewkowem (np.Gąski), na pozostałych trasach przewoźnik PKS wykonuje zaledwie 2-5 połączeń dziennie.
1.1.6.Gospodarka i turystyka

Gmina Gniewkowo przynależy do regionu o podstawowej funkcji rolniczej i dlatego też dominuje gospodarka rolna. Sprzyjają temu średniej jakości gleby, w miarę korzystne warunki klimatyczne (dobre nasłonecznienie, łagodny klimat) oraz ukształtowanie powierzchni (łagodna rzeźba terenu). Niekorzystny wpływ na rozwój rolnictwa wywiera niski wskaźnik opadów atmosferycznych.
Znaczącym działem gospodarki jest również leśnictwo.

Rolnictwo
Na obszarze gminy dominującą, a właściwie jedyną formą, jest rolnictwo indywidualne. Struktura agrarna gminy nie jest korzystna. Najwięcej w gminie jest gospodarstw do 1 ha.

Grupy obszarowe użytków rolnych Liczba gospodarstw

Ogółem 963
do 1 ha 390
od 1 do 2 ha 103
od 2 do 5 ha 106
od 5 do 7 ha 52
od 7 do 10 ha 58
od 10 do 15 ha 72
od 15 do 20 ha 59
od 20 do 50 ha 94
od 50 do 100 ha 19
pow. 100 ha 10
* Źródło: Dane GUS – Powszechny Spis Rolny 2002 r.


Poniżej przedstawiono wykres graficzny dotyczący struktury agrarnej w gminie


Produkcja roślinna i zwierzęca

W strukturze zasiewów dominują zboża. Na dalszych miejscach lokują się rośliny okopowe i warzywa. Wynika to z przydatności gleb, warunków klimatycznych (niski wskaźnik opadów atmosferycznych) oraz opłacalności produkcji.

Powierzchnia zasiewów
Wyszczególnienie Ogółem
W ha Ilość gospodarstw
pszenica
- jara
- ozima
252,29
3167,11
54
448
żyto 252
jęczmień
- jary
- ozimy
1398,46
143,13
449
61
owies 60,16 29
pszenżyto
- jare
- ozime
17,99
533,75
11
220
mieszanki zbóż
- jare
- ozime
250,40
49,52
173
9
ziemniaki 306,28 454
buraki cukrowe 759,15 157
kukurydza na ziarno 339,65 18
kukurydza na zielonkę 108,78 16
rzepak ozimy 264,46 24
* Źródło: Dane GUS Powszechny Spis Rolny 2002 r.

Hodowla obejmuje głównie trzodę chlewną i bydło. Jest to konsekwencją struktury zasiewów (zboża) oraz udziału użytków zielonych w ogólnej ilości użytków rolnych. Wysoki odsetek gospodarstw utrzymujących oba typy produkcji wskazuje na brak specjalizacji w hodowli.

Zwierzęta hodowlane Ilość sztuk Ilość gospodarstw
Bydło
- w tym krowy 2631
1008 193
155
Trzoda chlewna
- w tym lochy 15800
1593 314
Konie 48 21
Kozy 25 bd.
Kury 155713 bd.
* Źródło: Dane GUS Powszechny Spis Rolny 2002 r.

Bez zwierząt gospodarskich funkcjonowało 408 gospodarstw.
Rolnicy gospodarujący w gminie Gniewkowo dysponują 762 ciągnikami rolniczymi, 67 samochodami ciężarowymi, 85 kombajnami zbożowymi, 36 kombajnami ziemniaczanymi i 85 kombajnami buraczanymi. (Dane: Powszechny Spis Rolny 2002 r.)

Pozarolnicza działalność gospodarcza
Choć w gminie dominuje rolnictwo i gospodarka leśna nie brak jest również podmiotów prowadzących działalność w sektorze usług, produkcji czy przetwórstwa rolno -spożywczego. Najbardziej znane z nich to:
• Fabryka „Bonduelle Polska" (przetwórstwo owocowo-warzywne),
• „Cykoria" S.A. w Wierzchosławicach (koncentraty spożywcze, przyprawy, susze),
• KCB Interlight sp. z o.o. (produkcja świec),
• TG-Tapicernia Gniewkowo sp. z o.o. (produkcja mebli tapicerowanych),
• Zakłady Mechaniczne Przemysłu Ceramiki Budowlanej „Cerama" Sp. z o.o. (produkcja maszyn i urządzeń dla przemysłu budowlanego),
• Bank Zachodni WBK S.A.
• Piastowski Bank Spółdzielczy w Janikowie oddział w Gniewkowie,
• Przedsiębiorstwo Handlowo – Techniczne CERHAT Sp. z o.o.,
• P.P.U-H EURO – GRANIT ,
• INTERFLANSCH Sp. z o.o. ,
• W.P.P-H PAMA ,
• Stelaże Tapicerskie-Maciejczyk s.j.

Gmina Gniewkowo jest gminą typowo rolniczą. Porównując dane dotyczące liczby podmiotów gospodarczych w innych gminach powiatu inowrocławskiego należy zauważyć, że wskaźnik liczby podmiotów gospodarczych zarejestrowanych na terenie gminy w odniesieniu do 1000 mieszkańców jest jednym z najniższych. Niższy występuje jedynie w gminie Rojewo. Szczegółowe dane ujęto w poniższej tabeli.

Wyszczególnienie Liczba ludności Podmioty gospodarcze liczba podmiotów na 1000 mieszkańców
Miasto Inowrocław 76955 6793 88,3
Janikowo 13718 1142 83,2
Pakość 9997 788 78,8
Gmina Inowrocław 11198 831 74,2
Złotniki Kujawskie 9017 626 69,4
Kruszwica 20133 1393 69,2
Dąbrowa Biskupia 5286 321 60,7
Gniewkowo 14811 821 55,4
Rojewo 4709 241 51,2
* Podstawa: Dane GUS

Turystyka

Rekreacja
Gmina Gniewkowo posiada duże możliwości rozwoju turystyki. Dotyczy to zarówno turystyki pobytowej, kwalifikowanej, jak i wypoczynku sobotnio – niedzielnego. O dużym potencjale w tej dziedzinie przesądzają: dogodne położenie komunikacyjne, bliskość Torunia i Inowrocławia, występowanie dużych kompleksów leśnych i obszarów chronionych; niewielki stopień degradacji środowiska naturalnego, zbiorniki wody stojącej i ciekawe obiekty kultury materialnej.
Potencjalni turyści mają do dyspozycji kilka szlaków turystycznych:
• Szlak im. Gen. Władysława Sikorskiego - początek obok dworca PKS w Inowrocławiu, dalej do Balczewa, Parchania, skąd wychodzi na drogę Szadłowice – Gąski i przez Ostrowskie Błota prowadzi do Wierzbiczan /zespół pałacowo-parkowy z XIXw/. Następnie drogą polną /kapliczka przydrożna/ wychodzącą przy Zakładach „Cerama” w Gniewkowie, wzdłuż betonowego ogrodzenia wychodzi na ul. Kolejową, przecina tory kolejowe.
• Szlak żółty ma początek przy dworcu PKP Gniewkowo, który wraz ze szlakiem czerwonym wiedzie ul. Dworcową do Miejsko - Gminnego Ośrodka Kultury Sportu i Rekreacji, gdzie umieszczona jest tablica 700-lecia nadania praw miejskich.
• Szlak Czerwony wiedzie przez Gniewkowo - ulicami: Rynek, Sobieskiego, Kościelną, Cmentarną /cmentarz – groby żołnierzy/. Dalej prowadzi ul. Cmentarną, duktami leśnymi prowadzącymi do monumentalnego pomnika z 1965 r. i 8 zbiorowych mogił zamordowanych przez hitlerowców 4 tys. Polaków i Żydów w latach 1939-1943. Krzyżuje się ponownie ze szlakiem żółtym. Od pomnika szlak biegnie w stronę Leśniczówki Suchy Las, skrajem lasu, powyżej lustra jezior: Starego i Nowego, aż do parkingu leśnego i wychodzi w Suchatówce na drogę Toruń-Gniewkowo. Z szosy osiąga przystanek kolejowy Suchatówka, gdzie następuje jego koniec.
• Szlak rowerowy /zielony/ z Torunia przez Cierpice do Gniewkowa, Lipie, Lipionka, Gąski, Parchanie. Szlak otwarty w 2006 roku.



Budownictwo letniskowe
Na terenie gminy budownictwo letniskowe to przede wszystkim domki działkowców zrzeszonych w ramach Pracowniczych Ogródków Działkowych POD SIŁA i POD GNIEWKO.

Baza noclegowa
Baza noclegowa w gminie Gniewkowo to: zajazd HARASÓWKA w Gniewkowie dysponujący 21 pokojami, Restauracja Eden z 7 łóżkami hotelowymi, Nadleśnictwo Gniewkowo oraz Zasadnicza Szkoła Zawodowa.

Pola biwakowe – nie występują

Gospodarstwa agroturystyczne
Gospodarstwo agroturystyczne w Zajezierzu to oferta dla lubiących spokój, ciszę, z dala od zgiełku i ruchu. W pobliżu znajduje się las i jeziora. Gospodarstwo oferuje jazdę konną, przejażdżki bryczką i kuligi oraz naukę jazdy konnej. Na terenie gospodarstwa istnieje możliwość łowienia ryb w stawie, grillowania, biesiadowania przy ognisku, a w sezonie - grzybobrania. Do dyspozycji gości pozostają rowery i bilard.

Trasy spacerowe
Ulubionym miejscem spacerów mieszkańców Gniewkowa są tereny podmiejskich ulic – Cmentarnej, Zajeziernej, Parkowej, Działkowców i Powstańców Wielkopolskich.

Jazda konna
Możliwości uprawiania jazdy konnej występują w gospodarstwie agroturystycznym w Zajezierzu.

Wędkarstwo
Miłośnicy tego sportu mogą wędkować na jeziorze Suchatówka i wodach Michałowa. Mogą także się zrzeszać w ramach Koła Wędkarskiego PZW w Gniewkowie.

Łowiectwo i myślistwo
Na terenie gminy działa 6 Kół Łowieckich.

Grzybiarstwo
Zbieranie grzybów odbywa się w lasach położonych w bezpośrednim sąsiedztwie Gniewkowa.

Gastronomia
Na terenie gminy funkcjonują niżej wymienione placówki gastronomiczne:
• Restauracja w Zajeździe Harasówka w Gniewkowie;
• Restauracja EDEN w Gniewkowie;
• Restauracja ALICJA w Gniewkowie;
• PUB KONGO w Gniewkowie;
• Pizzeria Orient Express w Gniewkowie.

Parkingi dla turystów
Przy jeziorze Suchatówka funkcjonuje parking leśny.





1.2.Zasoby urzędu gminy

W celu analizy potencjału urzędu została wykorzystana metoda analizy zasobów zastosowana w przekroju różnych funkcji realizowanych przez urząd gminy.

1.2.1. Zasoby finansowe

Metoda tworzenia budżetu obrazuje podejście samorządu do realizowanych celów i zadań. Wyróżnia się dwie podstawowe metody tworzenia budżetu gminy. Są to metoda dochodowa i metoda wydatkowa. Metoda dochodowa jest metodą sztywną, która nie uwzględnia zmieniających się w czasie potrzeb mieszkańców. Wydatkowa metoda tworzenia budżetu jest o wiele elastyczniejsza i umożliwia lepsze wykorzystanie środków finansowych. Jednak metodę dochodową uważa się powszechnie za bezpieczniejszą.

Budżet gminy Gniewkowo tworzony jest metodą dochodową.

W ostatnich latach budżet gminy systematycznie powiększał się, co obrazuje poniższa tabela.

Kategoria Lata
2000 2001 2002 2003 2004 2005
dochody własne 6 841 184 7 185 365 8 098 007 8 579 519 9 583 378 10 297 165
dochody ogółem 15 452 327 17 442 521 18 445 729 18 591 075 21 559 876 23 539 782
wydatki 15 006 648 17 336 590 18 860 211 18 826 467 21 802 850 24 594 480
*Źródło: Dane GUS

Graficzny wykres powyższych danych dotyczących budżetu przedstawia się następująco:


Jak widać subwencje i dotacje stanowią ponad połowę budżetu gminy. Na uwagę zasługują systematycznie rosnące dochody własne gminy.
Porównanie dochodów i wydatków wskazuje na niewielką nadwyżkę wydatków nad dochodami. Gmina posiada jednak zrównoważony budżet i utrzymuje zdolność kredytową.



Struktura dochodów własnych gminy Gniewkowo w ujęciu kwotowym przedstawia się następująco:

Kategoria Kwota (PLN)
razem 10 297 165
podatek rolny 878 510
podatek od nieruchomości 4 349 855
podatek od środków transportowych 226 544
wpływy z opłaty skarbowej 66 700
podatek od czynności cywilnoprawnych 244 972
dochody z majątku gminy 426 614
wpływy z usług 274 457
udziały w podatkach stanowiących dochody budżetu państwa 2 989 030




1.2.2.Zasoby kadrowe

Pracownicy Urzędu Miejskiego w Gniewkowie to dobrze wykształcona i doświadczona kadra. 55% ogółu to osoby z wykształceniem wyższym, 42 % legitymuje się wykształceniem średnim, zaś osoby z wykształceniem zawodowym stanowią jedynie 3% ogółu pracowników zatrudnione są do obsługi technicznej urzędu.


Doskonalenie zawodowe jest realizowane poprzez szkolenia i kursy.

1.2.4.Zasoby organizacyjne

Struktura organizacyjna urzędu jest oparta na trzech podstawowych referatach:
• Referacie organizacyjno – administracyjnym;
• Referacie finansowym;
• Referacie Rozwoju i Promocji Gminy.
Stanowiska i ich zadania opisane są w Regulaminie organizacyjnym.
W celu realizacji zadań w gminie funkcjonują następujące jednostki organizacyjne:
• Miejsko - Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Gniewkowie;
• Szkoła Podstawowa Nr 1 w Gniewkowie;
• Miejsko – Gminny Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji w Gniewkowie;
• Szkoła Podstawowa w Wierzchosławicach;
• Przedsiębiorstwo Komunalne Gniewkowo sp. z o.o.;
• Szkoła Podstawowa w Szadłowicach;
• Szkoła Podstawowa w Kijewie;
• Samorządowe Przedszkole w Gniewkowie;
• Gimnazjum nr 1 w Gniewkowie;
• Szkoła Podstawowa w Murzynnie;
• Szkoła Zawodowa w Gniewkowie;
• Samorządowy Zespół Ekonomiczno – Administracyjny Szkół.

Przedstawiona powyżej analiza potencjału strategicznego gminy wskazuje, że największym jej kapitałem pozostają ludzie. To właśnie zasoby kadrowe Urzędu Miejskiego będą decydować o możliwościach rozwojowych gminy. Dzięki właściwemu zarządzaniu i wyborowi priorytetów możliwe będzie jak najlepsze wykorzystanie dostępnych środków. W krótkim okresie czasu nie należy się bowiem spodziewać znaczącego wzrostu dochodów własnych gminy, jak również znaczącego wzrostu środków wynikających z zadań zleconych. Dopiero po realizacji Strategii i związanych z nią programów spodziewana jest poprawa sytuacji budżetowej gminy.













2.Pozycjonowanie strategiczne gminy i kierunki rozwoju

W planowaniu strategicznym stosowane są różne techniki analityczne oraz sposoby dochodzenia do konstruktywnych wniosków. Z uwagi na wagę zagadnienia należy przy tym korzystać ze sprawdzonych metod. Planowanie strategiczne powinno zostać podporządkowane następującym regułom:
 nazwanie, określenie, zdefiniowanie problemu (to, jak zdefiniujemy problem w dużym stopniu określa, które cele i metody powinny być zastosowane, aby ocenić przydatność alternatywnych rozwiązań. Ma to bezpośredni wpływ na wybór konkurencyjnych opcji);
 przyjęcie kryteriów ewaluacyjnych (pod jakimi względami będziemy porównywali ze sobą i oceniali sposoby rozwiązania);
 określenie konkurencyjnych sposobów postępowania (zakładamy, że zawsze da się wyróżnić kilka sposobów rozwiązania problemu, należy je też opisać ze szczegółami);
 prezentacja alternatyw i ich selekcja (w tym kroku następuje ocena alternatyw według ustalonych kryteriów ewaluacyjnych i wybór jednej z nich);
 bieżące monitorowanie i ewaluacja wyników wybranej do realizacji polityki (po wyborze sposobu rozwiązania konieczną jest stała ocena czy przyjęte rozwiązanie wpływa w zamierzony sposób na rzeczywistość społeczną).

W praktyce najczęściej wykorzystywaną metodą jest Analiza SWOT. Skrót SWOT pochodzi od czterech angielskich słów: Strenghts (silne strony), Weaknesses (słabe strony), Opportunities (szanse), Threats (zagrożenia). Metoda ta pozwala na ocenę wewnętrznych i zewnętrznych czynników wpływających na rozwój badanej organizacji.
Analiza SWOT opiera się na badaniu dwóch grup czynników: wewnętrznych i zewnętrznych. Każda grupa rozpatrywana jest pod kątem dodatniego i ujemnego wpływu na badaną organizację.
W formie graficznej analizę SWOT można przedstawić następująco:
Uwarunkowania
wewnętrzne zewnętrzne
Wywierany wpływ pozytywny Silne strony Szanse


negatywny Słabe strony Zagrożenia


W prezentowanej tabeli poszczególne określenia oznaczają:
Silne strony – to pozytywne zjawiska wynikające z samej organizacji (np. wysoki poziom wiedzy kadry, znajomość lokalnych uwarunkowań itp.)
Słabe strony – to negatywne zjawiska wpływające na ograniczenie szans i możliwości rozwojowych organizacji, na które ma ona wpływ (np. słaba komunikacja wewnętrzna, brak koordynacji działań. itp.)
Szanse – to pozytywne zjawiska, które stwarzają możliwości rozwojowe niezależne od działań organizacji (np. położenie geograficzne)
Zagrożenia – to negatywne zjawiska wypływające z otoczenia organizacji, niezależne od jej działań (np. niedoskonałość rozwiązań prawnych, konkurencyjność sąsiednich podmiotów, pogarszanie wskaźników makroekonomicznych itp.)





3. TABELE ANALIZY SWOT

Tabela nr 1 - GOSPODARKA GMINY GNIEWKOWO
Mocne strony Słabe strony
Duża dostępność wodociągu umożliwiająca prowadzenie nowoczesnej produkcji rolnej oraz lokowanie działalności gospodarczej na terenie gminy.
Korzystne położenie komunikacyjne pomiędzy Toruniem a Inowrocławiem.
Istnienie nadwyżki siły roboczej, możliwej do wykorzystania przez ewentualnie powstające przedsiębiorstwa.
Możliwości wyodrębnienia terenów pod inwestycje dla potencjalnych inwestorów.
Występowanie jezior i kompleksów leśnych o dużych walorach rekreacyjnych i turystycznych.
Ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z rolniczego charakteru gminy.
Nieuporządkowana gospodarka ściekowa na terenie gminy.
Brak znaczącego popytu wewnętrznego, wynikający ze stosunkowo niskich dochodów mieszkańców gminy.

Szanse Zagrożenia
Modernizacja gminy będąca skutkiem wykorzystania funduszy pomocowych Unii Europejskiej.
Aktywna polityka władz samorządowych nastawiona na pozyskanie inwestorów zewnętrznych oraz rozwój przedsiębiorczości mieszkańców.
Wspieranie działań lokalnych poprzez wyspecjalizowane instytucje działające na szczeblu ogólnokrajowym. Niewłaściwa polityka państwa oraz wspieranie koncepcji centralistycznych będących zagrożeniem samorządności w Polsce.
Pogarszanie się opłacalności produkcji rolnej.
Brak inwestorów wewnętrznych i zewnętrznych.
Działania konkurencyjne innych gmin starających się przyciągnąć inwestorów, turystów oraz fundusze pomocowe.
Trudności w zgromadzeniu środków na wkład własny konieczny do ubiegania się o fundusze w ramach programów operacyjnych współfinansowanych przez UE.

Tabela nr 2 – MIESZKAŃCY GMINY GNIEWKOWO
Mocne strony Słabe strony
Korzystne proporcje grup ludności w wieku produkcyjnym do grupy osób w wieku poprodukcyjnym.
Dodatni przyrost naturalny na terenie gminy.
Aspiracje mieszkańców dotyczące uzupełniania wykształcenia, podnoszenia kwalifikacji zawodowych, zdobywania przez młodzież wykształcenia na poziomie co najmniej średnim.
Aktywnie działanie grupy lokalnych liderów, animatorów życia społecznego na terenie gminy. Brak klasy średniej.
Brak uczestnictwa dużych grup ludności w życiu gminy oraz brak więzi na poziomie wspólnoty samorządowej.
Trudna sytuacja ekonomiczna dużych grup ludności spowodowana bezrobociem oraz niską opłacalnością produkcji rolnej.
Bariery architektoniczne utrudniające korzystanie z dóbr i usług ludziom niepełnosprawnym.
Szanse Zagrożenia
Wykorzystanie potencjału osób dotąd nieuczestniczących w życiu społecznym gminy.
Zwiększanie się oferty edukacyjnej, jej coraz większa dostępność oraz relatywne obniżenie kosztów ponoszonych przez uczących się.
Pozytywne skutki ożywienia gospodarczego i rozwoju kraju.
Pozytywne tendencje demograficzne (wzrost liczby urodzeń) wynikające z przyjętych rozwiązań systemowych („becikowe”).
Prorodzinna polityka państwa.
Starzenie się społeczeństwa.
Zatrzymanie pozytywnych tendencji rozwojowych w skali ogólnokrajowej.
Migracja najlepiej wykształconych młodych mieszkańców do ośrodków miejskich.
Uwarunkowana względami ekonomicznymi emigracja osób o deficytowych i poszukiwanych przez pracodawców kwalifikacjach za granicę.



Tabela nr 3 – BEZROBOCIE I RYNEK PRACY NA TERENIE GMINY GNIEWKOWO
Mocne strony Słabe strony
Przyrost liczby przedsiębiorstw i wzrost poziomu przedsiębiorczości na terenie gminy.
Oddziaływanie Powiatowego Urzędu Pracy w Inowrocławiu.
Gotowość podejmowania przez młodych ludzi nowych wyzwań i elastyczne reagowanie na potrzeby rynku pracy. Wysokie bezrobocie na terenie gminy i występowanie ukrytego, nie rejestrowanego bezrobocia.
Trudna sytuacja dużej rzeszy bezrobotnych, którym nie przysługuje już zasiłek.
Niewielki potencjał wzrostowy lokalnych przedsiębiorstw.
Apatia i bierność osób długotrwale bezrobotnych.
Występowanie dużej grupy osób o kwalifikacjach, na które brak jest zapotrzebowania ze strony rynku pracy.

Szanse Zagrożenia
Istnienie programów i funduszy na poziomie powiatowym i wojewódzkim, których celem jest ograniczanie bezrobocia i jego skutków.
Przekwalifikowanie bezrobotnych.
Pozytywne skutki wzrostu gospodarczego przekładające się na przyrost miejsc pracy.
Brak miejsc pracy dla młodzieży, duży odsetek osób bezrobotnych z niskim poziomem wykształcenia.
Niewielka efektywność podejmowanych działań w obszarze aktywizacji bezrobotnych i środków mających poprawiać ich konkurencyjność na rynku pracy.



Tabela nr 4 – STAN OŚWIATY, KULTURY I TURYSTYKI NA TERENIE GMINY GNIEWKOWO
Mocne strony Słabe strony
Wykształcona, zaangażowana i doświadczona kadra nauczycielska w szkołach gminy.
Mały stopień uprzemysłowienia, czyste środowisko naturalne, istnienie kompleksów leśnych.
Stojąca na wysokim poziomie promocja gminy i jej walorów turystycznych.
Występowanie zabytków oraz obszarów prawnie chronionych mogących przyciągać turystów na tereny gminy. Istnienie dużej grupy ludzi młodych, absolwentów, którzy uzyskali wykształcenie nieodpowiednie do zapotrzebowania ze strony przedsiębiorców.
Degradacja istniejących zbiorników wody stojącej – Jeziora w Zajezierzu i Suchatówce.
Braki w szeroko pojętej infrastrukturze w postaci pól biwakowych, kempingów, ścieżek rowerowych.
Niewystarczające środki na utrzymanie obiektów dziedzictwa kulturowego w niepogorszonym stanie.

Szanse Zagrożenia
Wykorzystanie szans wynikających z funduszy stypendialnych.
Wprowadzenie multimediów do procesów dydaktycznych w szkołach oraz w kształceniu dorosłych.
Wykorzystanie środków pochodzących z europejskich funduszy pomocowych.
Działalność lokalnych stowarzyszeń nastawionych na kultywowanie tradycji i obyczajów. Brak aspiracji edukacyjnych wśród rodzin zagrożonych wykluczeniem.
Niewystarczające fundusze na oświatę przekazywane z budżetu centralnego.
Brak środków na animowanie życia kulturalnego na terenie gminy i wspieranie lokalnych inicjatyw w tym zakresie.
Apatia i bierność części ludności i jej brak zainteresowania dla życia i spraw gminy.


Tabela nr 5 – UWARUNKOWANIA BEZPIECZEŃSTWA OBYWATELI (W TYM BEZPIECZEŃSTWA SOCJALNEGO), ADMINISTRACJA
Mocne strony Słabe strony
Działalność władz gminy ukierunkowana na rozwój i wzrost poziomu życia obywateli.
Działalność władz gminy, funkcjonariuszy policji, straży pożarnej i ich współpraca ze społecznością lokalną.
Niższe od średnich wskaźniki przestępczości.
Prężne i skuteczne działanie Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Gniewkowie.
Niedostateczne wyposażenie służb w środki techniczne, środki łączności i pojazdy służbowe.
Duża grupa osób – beneficjentów pomocy społecznej.
Bierność i apatia dużej części osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, nasilanie się postaw roszczeniowych.
Odtwarzanie się struktury społecznej w części dotyczącej rodzin patologicznych – dziedziczenie patologii.
Szanse Zagrożenia
Wykorzystanie szans wynikających z funduszy pomocowych oraz programów krajowych.
Przekazywanie wyższych dotacji centralnych na utrzymanie bezpieczeństwa i politykę społeczną w sytuacji wzrostu gospodarczego.
Wzmocnienie kadrowe i techniczne Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Gniewkowie.

Wzrost przestępczości i uzależnień, zwłaszcza wśród nieletnich.
Coraz większy zakres występowania niekorzystnych zjawisk społecznych.
Niekorzystne oddziaływanie rodzin patologicznych, dziedziczenie ubóstwa, patologii, dysfunkcji.
Brak spójnej i całościowej polityki państwa w zakresie pomocy społecznej.


4.Określenie pozycji strategicznej gminy

Analiza SWOT określa możliwości wyborów strategicznych w kategorii maksymalizowania szans płynących z otoczenia i mocnych stron organizacji lub minimalizowania zagrożeń występujących w otoczeniu i słabych stron organizacji.

Z przeprowadzonej analizy wynika, że należy wykorzystać szansę jaka pojawia się w postaci dotacji z funduszy Unii Europejskiej. Sprzyjające dla rozwoju gminy są: dobra sytuacja gospodarcza, dobre nastroje konsumenckie i zmiana stylu życia wielu Polaków.

Należy wykorzystać dogodne do rozwoju turystyki warunki środowiska naturalnego.

Zdecydowanie słabymi stronami są mała mobilność społeczna, niechęć do ryzyka i niski poziom wykształcenia społeczeństwa gminy. Są to naturalne czynniki, które negatywnie wpływają na poziom innowacyjności i przedsiębiorczości.

II.WIZJA I MISJA GMINY

Ustawa o samorządzie gminnym stanowi, że do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, a zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do podstawowych zadań gminy. Przepisy te mają duży wpływ na formułowanie celu nadrzędnego (misji), albowiem zaspokajanie potrzeb wspólnoty jest tym, do czego gmina została powołana.
Wizja gminy Gniewkowo sformułowana została następująco:
Gmina Gniewkowo - gminą z dobrze rozwiniętą infrastrukturą społeczną, techniczną i turystyczną – atrakcyjna dla mieszkańców i przyjazna inwestorom.

Biorąc powyższe pod uwagę zdecydowano się przyjąć następujące brzmienia misji:

Zapewnienie mieszkańcom gminy wysokiej jakości życia poprzez tworzenie warunków do powstawania nowych miejsc pracy i skuteczne zaspokajanie ich potrzeb z wykorzystaniem możliwości finansowania rozwoju ze środków Unii Europejskiej.

„Przez podniesienie jakości życia rozumie się istotną poprawę stanu i wzrost poczucia bezpieczeństwa wśród obywateli, możliwość korzystania z funkcjonalnej i łatwo dostępnej infrastruktury technicznej i społecznej, życie w czystym, zdrowym i sprzyjającym środowisku przyrodniczym, uczestnictwo w życiu demokratycznym, uczestnictwo w kulturze i turystyce, przynależność do zintegrowanej, pomocnej wspólnoty lokalnej, umożliwiającej lepszą harmonizację życia rodzinnego i zawodowego oraz aktywność w ramach społeczeństwa obywatelskiego.”
Źródło: Strategia Rozwoju Kraju 2007-2015
III.CELE STRATEGICZNE

Przeprowadzona diagnoza otoczenia strategicznego gminy i jej potencjału oraz analiza SWOT pozwoliły na ustalenie celów strategicznych zmierzających do realizacji misji gminy Gniewkowo. Są to cele ambitne, realne i mierzalne.

Cele strategiczne
1.Zapewnienie wysokiej jakości usług publicznych świadczonych przez gminę.
2. Poprawa jakości życia na obszarze gminy.
3. Zwiększenie turystycznego zainteresowania gminą.
4. Wzrost jakości kapitału ludzkiego i aktywizacja zawodowa mieszkańców gminy.
5. Uczynienie gminy Gniewkowo gminą atrakcyjną dla inwestorów.

Celom strategicznym zostały przypisane cele szczegółowe.

Cel strategiczny 1

Zapewnienie wysokiej jakości usług publicznych świadczonych przez gminę.

Cele szczegółowe

1.1.Opracowanie i upowszechnienie standardów obsługi interesantów w urzędzie gminy.
1.2.Kompleksowa komputeryzacja i wdrożenie e-urzędu.
1.3.Wdrożenie systemu zarządzania jakością.
1.4.Dostarczenie wysokiej jakości usług komunalnych.
1.5.Opracowanie i wdrożenie standardów kompetencji dla pracowników.
1.6.Wdrożenie systemu zarządzania finansami.
1.7.Wdrożenie systemu oceny potrzeb szkoleniowych.
1.8.Poprawa estetyki budynku i funkcjonalności pomieszczeń urzędu gminy.

Działania
• Informatyzacja Gminy i Urzędu Miejskiego w Gniewkowie

Cel strategiczny 2

Poprawa jakości życia na obszarze gminy

Cele szczegółowe

2.1.Rozbudowa i modernizacja infrastruktury drogowej i komunikacyjnej.
2.2.Rozbudowa i modernizacja infrastruktury społecznej.
2.3.Rozbudowa i modernizacja infrastruktury sportowej i rekreacyjnej.
2.4.Rozbudowa i modernizacja infrastruktury wodno-kanalizacyjnej.
2.5.Rozwinięcie systemu segregacji odpadów.
2.6.Pożądane ukształtowanie przestrzeni publicznej.

Działania:
• Budowa stacji uzdatniania wody w Gniewkowie
• Rozbudowa Oczyszczalni Ścieków w Gniewkowie i uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej
• Dofinansowanie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków
• Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowościach Suchatówka - Gniewkowo
• Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowościach Rojewo - Kaczkowo – Gniewkowo
• Modernizacja ulicy Dworcowej w Gniewkowie z rozdzieleniem kanalizacji ogólnospławnej
• Modernizacja ulicy Sobieskiego w Gniewkowie z rozdzieleniem kanalizacji ogólnospławnej
• Modernizacja nawierzchni ul. Kościelnej w Gniewkowie
• Modernizacja nawierzchni ul. Zamkowej w Gniewkowie
• Modernizacja nawierzchni ul. Podgórnej w Gniewkowie
• Modernizacja drogi gminnej Suchatówka-Kijewo-Warzyn
• Modernizacja drogi gminnej Gniewkowo – Zajezierze - Suchatówka
• Budowa z kostki nawierzchni ul. Działkowców w Gniewkowie
• Modernizacja nawierzchni ul. Parkowej w Gniewkowie
• Modernizacja nawierzchni ul. Kwiatowej w Gniewkowie
• Modernizacja drogi gminnej Zajezierze - Perkowo
• Modernizacja drogi gminnej Gniewkowo – Wielowieś – Wierzchosławice
• Modernizacja nawierzchni ul. 17 Stycznia w Gniewkowie
• Modernizacja nawierzchni ul. Moniuszki w Gniewkowie
• Modernizacja nawierzchni ul. Chopina w Gniewkowie
• Modernizacja nawierzchni ul. 700 - lecia w Gniewkowie
• Modernizacja nawierzchni ul. Sikorskiego w Gniewkowie
• Modernizacja nawierzchni ul. Cmentarnej w Gniewkowie
• Modernizacja nawierzchni ul. Polnej w Gniewkowie
• Modernizacja nawierzchni ul. Kolejowej w Gniewkowie
• Modernizacja nawierzchni Osiedle Toruńskie w Gniewkowie
• Modernizacja nawierzchni ul. Kątnej w Gniewkowie
• Modernizacja nawierzchni ul. Wałowej w Gniewkowie
• Remont budynku Pałacu w Markowie;
• Budowa świetlicy w Zajezierzu
• Budowa boiska w Wierzbiczanach
• Euroboisko – modernizacja stadionu Unii Gniewkowo
• Budowa wielofunkcyjnego boiska sportowego przy SP nr 1 lub ZSZ w Gniewkowie
• Budowa pływalni w Gniewkowie
• Budowa świetlicy w Kawęczynie
• Modernizacja sali gimnastycznej przy SP Nr 1 w Gniewkowie.
• Termomodernizacja Szkoły Podstawowej w Szadłowicach
• Adaptacja i przebudowa budynku mieszkalnego w Lipiu
• Budowa budynku mieszkalnego w Lipiu
• Adaptacja pomieszczeń na cele mieszkaniowe na ul. Kilińskiego w Gniewkowie (dawny młyn).

Cel strategiczny 3

Zwiększenie turystycznego zainteresowania gminą.

Cele szczegółowe

3.1.Zainicjowanie lokalnego stowarzyszenia na rzecz rozwoju turystyki w gminie Gniewkowo.
3.2.Opracowanie specyfikacji produktu turystycznego na terenie gminy.
3.3.Rozbudowa infrastruktury turystycznej.
3.4.Opracowanie i zrealizowanie planu promocji turystycznej gminy.
3.5.Ochrona i promocja dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego.

Działania:
• Budowa ścieżki rowerowej Wierzchosławice - Gniewkowo
• Budowa ścieżki rowerowej Suchatówka-Gniewkowo
• Modernizacja nawierzchni Rynku w Gniewkowie
• Odnowienie elewacji budynków w ramach rewitalizacji Rynku wraz z przyległymi ulicami
• Opracowanie i wdrożenie programu „Turystyka historyczna-Księstwo Gniewkowskie”.


Cel strategiczny 4

Wzrost jakości kapitału ludzkiego i aktywizacja zawodowa mieszkańców gminy.

Cele szczegółowe

4.1.Poprawienie standardów jakości usług instytucji pomocy społecznej.
4.2.Podnoszenie i dostosowanie kwalifikacji pracowników do wymogów rynku pracy.
4.3.Upowszechnienie edukacji przedszkolnej.
4.4.Zbudowanie systemu staży i praktyk zawodowych w oparciu o współpracę z lokalnymi przedsiębiorcami.
4.5.Upowszechnienie kształcenia ustawicznego jako czynnika oddziaływującego na sytuację na rynku pracy.
4.6.Dostosowanie kwalifikacji nauczycieli do wymogów związanych ze strategicznymi kierunkami rozwoju kształcenia i rynku pracy.
4.7.Promocja elastycznych form zatrudnienia oraz metod organizacji pracy (praca tymczasowa, telepraca).
4.8.Wzrost świadomości ekologicznej mieszkańców gminy.


Cel strategiczny nr 5

Uczynienie gminy Gniewkowo gminą atrakcyjną dla inwestorów.

Cele szczegółowe:

5.1. Promocja gminy za pomocą dostępnych środków (strona internetowa, foldery, udział w targach i imprezach).
5.2. Rozwój infrastruktury technicznej oraz uporządkowanie stosunków własnościowych.
5.3. Prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy.

Działania:
• Opracowanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
• Dokonanie inwentaryzacji zasobów (ludzkich i rzeczowych) i opracowanie ich w formie oferty skierowanych do potencjalnych inwestorów;
• Zapewnienie cyklu szkoleń pracownikom wytypowanym do kontaktów z inwestorem.
• Uzyskanie certyfikatu gminy przyjaznej inwestorom.

Zrównoważony i planowy rozwój gminy określony Strategią pozostaje w zgodności z podstawowym dokumentem planistycznym województwa jakim jest Strategia Rozwoju Województwa Kujawsko – Pomorskiego na lata 2007 – 2020. W szczególności wpisuje się w następujące priorytety i działania:
Priorytetowy obszar działań 1. Rozwój nowoczesnej gospodarki;
Działanie 1.2. Wzmacnianie konkurencyjności regionalnej gospodarki rolnej;
Działanie 1.3. Promocja rozwoju turystyki;
Priorytetowy obszar działań 2. Unowocześnienie struktury funkcjonalno-przestrzennej regionu;
Działanie 2.1. Wspieranie rozwoju sieci osadniczej;
Działanie 2.2. Rozwój infrastruktury technicznej;
Działanie 2.3. Rozwój infrastruktury społeczeństwa informacyjnego;
Działanie 2.4. Rozwój infrastruktury społecznej;
Działanie 2.5. Promocja dziedzictwa kulturowego;
Działanie 2.6. Zachowanie i wzbogacanie zasobów środowiska przyrodniczego;
IV.MONITOROWANIE REALIZACJI STRATEGII

Istotnym wymogiem, stawianym dokumentom szczebla strategicznego, jest wewnętrzny system monitorowania i ewaluacji postępów we wdrażaniu oraz osiąganiu założonych celów. Gromadzenie i interpretacja danych dotyczących Strategii pozwala na bieżące korekty działań komórek organizacyjnych i osób wdrażających Strategię w razie wystąpienia nieprawidłowości.

Wdrażanie Strategii będzie się odbywać poprzez plany operacyjne lub funkcjonalne programy działania. Istotnym elementem każdego programu jest szczegółowa projekcja alokacji środków na poszczególne cele i działania danego programu. Celowe jest stworzenie wokół strategii korzystnego klimatu dzięki włączeniu w proces opracowania programów operacyjnych instytucji społecznych i gospodarczych. Szeroki horyzont, tworzony przez szereg współdziałających instytucji, przyczyni się wydatnie do sukcesu Strategii.

Przewiduje się powołanie do życia Zespołu ds. Wdrażania Strategii. Do głównych zadań Zespołu będzie należeć koordynowanie prac poszczególnych komórek i stanowisk merytorycznych, by osiągnąć efekt synergii w procesie wdrażania. Zespół zostanie powołany
zarządzeniem Burmistrza Gniewkowa.
Zespół będzie odpowiedzialny za następujące zadania:
• koordynację prac instytucji, komórek i jednostek organizacyjnych urzędu miejskiego zaangażowanych we wdrażanie strategii;
• monitoring przebiegu realizacji strategii;
• dostarczanie syntetycznych informacji o procesach i uwarunkowaniach realizacyjnych Strategii Rozwoju dla Burmistrza Gniewkowa i Przewodniczącego Rady Miejskiej;
• nadzór nad prawidłowością realizacji Strategii.

Monitoring strategii dotyczy stałej obserwacji realizacji celów strategicznych oraz planów operacyjnych lub funkcjonalnych programów działania.

Monitoring wdrażania strategii służy:
• kontroli postępu realizacji planów operacyjnych;
• obserwacji i ocenie stanu zaawansowania konkretnych projektów umożliwiającej bieżącą identyfikację trudności w ich realizacji,
• ocenę zaangażowania komórek organizacyjnych i osób odpowiedzialnych za ich wdrażanie;
• weryfikację zgodności z założonymi celami oraz
• efektywność wykorzystania przeznaczonych na ich realizację środków.

Monitoring realizacji strategii powinien umożliwiać:
• korygowanie działań, jeśli nie przynoszą one zamierzonych efektów;
• reagowanie na zmiany sytuacji strategicznej.

Siedmioletni horyzont czasowy Strategii wymaga określenia mechanizmów jej uaktualniania oraz skuteczności jej realizacji. Zespół ds. Wdrażania Strategii co pół roku przedkładał będzie Burmistrzowi Gniewkowa sprawozdanie dotyczące postępu wytyczonych celów strategicznych i szczegółowych. W szczególności Zespół oceniać będzie stopień zrealizowania zadań określonych w odrębnych programach. Ocena ta pozwoli na potwierdzenie trafności wskazanych celów strategicznych oraz jeśli zajdzie taka potrzeba skorygowania przyjętych wcześniej priorytetów. Zmiana tych priorytetów może być również wynikiem zmiany ważnych, zewnętrznych czynników składających się na otoczenie społeczno - gospodarcze gminy. Jeżeli zatem zajdzie taka potrzeba, Zespół przygotuje projekt uchwały w sprawie zmiany Strategii.

Data wprowadzenia dokumentu do BIP: 02 stycznia 2008 11:41
Dokument wprowadzony do BIP przez: Administrator
Ilość wyświetleń: 8283
02 stycznia 2008 11:42 Administrator - Dodano załącznik
02 stycznia 2008 11:41 Administrator - Zmieniono treść dokumentu
Realizacja: IDcom-web.pl